Αλέξανδρος Ιόλας - Η πολυσύνθετη προσωπικότητα με τα μεγάλα όνειρα

Με αφορμή την αποκατάσταση του χώρου της Βίλας Ιόλα από την τότε παρουσίαση το 2023 για την έναρξη των εργασιών, εως και σήμερα που συνεχίζονται, θα κάνουμε ενα αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Ιόλα (Κωνσταντίνος Κουτσούδης) όπως ήταν το πραγματικό του όνομα.

Λίγα λόγια όμως να πούμε και για το πώς αυτό το κόσμημα της πόλης μας και διατηρητέο ιστορικό μνημείο χαρακτηρισμένο απο Υπουργείο Πολιτισμού κατέληξε τελικά οριστικά στην κυριότητα του δήµου. Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Ιόλα το 1987, η περίφημη βίλα του στην Αγία Παρασκευή δεν πέρασε σε κάποιον ιδιώτη, αλλά έμεινε για δεκαετίες ακατοίκητη, λεηλατημένη και αντικείμενο δικαστικών διαμαχών ανάμεσα στους κληρονόμους του.

Η προσπάθεια απόκτησης ξεκίνησε το 1997 επί δηµαρχίας Σταύρου Κώτση. Το 2001, επί δηµαρχίας Β. Γιαννακόπουλου, ελήφθη η απόφαση του ∆ηµοτικού Συµβουλίου για απαλλοτρίωση του χώρου η οποία κηρύχθηκε τον Οκτώβριο του 2002, µε δηµόσια δαπάνη 9 εκατ. ευρώ αλλά το 2004 ανακλήθηκε. Το 2007 εγκρίθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού η απευθείας αγορά του ακινήτου µε δηµόσια δαπάνη 9 εκατ. ευρώ, η οποία δεν ολοκληρώθηκε.

Το 2017, επί δηµαρχίας Ι. Σταθόπουλου, ελήφθη η απόφαση του ∆ηµοτικού Συµβουλίου για απευθείας αγορά από τον ∆ήµο Αγίας Παρασκευής έναντι ποσού 3 εκατ. ευρώ σε 6 ετήσιες δόσεις, η οποία και ολοκληρώθηκε, οπότε το ακίνητο περιήλθε οριστικά στην κυριότητα του δήµου τον ∆εκέµβριο 2022.

Η βίλα πέρασε οριστικά στα χέρια του Δήμου Αγίας Παρασκευής μέσω εξαγοράς, με σκοπό να μετατραπεί σε πολιτιστικό κέντρο.

Ας πάμε όμως στον ίδιο τον Αλέξανδρο Ιόλα, έναν άνθρωπο που τα κατάφερε όλα. Και όταν λέμε όλα κάποιοι απο έμας θα θέλαμε 5 ζωές για να καταφέρουμε να βιώσουμε έστω και τα μισά απο την ζώη που έζησε ο ίδιος. Γεννήθηκε ανήμερα της 25ης Μαρτίου του 1907 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και ήταν γόνος εύπορης οικογένειας βαμβακεμπόρων. Όμως τα όνειρα του δεν είχαν να κάνουν με το βαμβάκι και τις επιχειρήσεις της οικογένειας του. Ο Ιόλας αγαπούσε την τέχνη και οτιδήποτε είχε να κάνει με αυτή. Έφυγε απο την Αίγυπτο με λίγες λίρες και τρείς συστατικές επιστολες του Κωσταντίνου Καβάφη προς τον Παλαμά, τον Σικελιανό και τον Μητρόπουλο. Πέρασε απο την Αθήνα,συνέχισε στην Ιταλία και έπειτα στην Γερμανία όπου και αφιερώνεται στην τέχνη του χορού. Καταλήγει στην Νέα Υόρκη και γίνεται κορυφαίος χορευτής. Αλλά η ζωή είχε άλλα σχέδια ένα τραύμα στο πόδι του στην Βραζιλία τον κάνει να εγκαταλήψει τον χορό και να αφιερωθεί στην άλλη μεγάλη του αγάπη,την τέχνη. Με τη βοήθεια της φίλης του δούκισσας Μαρία ντε Γκραμόν άνοιξε το 1946 την πρώτη του γκαλερί στην Νέα Υόρκη. Από εκεί και πέρα οτι είχε σχέση με την τέχνη έφερε το όνομα του. Ανακαλύπτει τον Andy Warhol όπου και κάνει την πρώτη του έκθεση. Συνεργάζεται με Pino Pascali, Jean Tinguely, Martial Raysse και πολλούς άλλους. Αποτέλεσε έναν από τους πρωτοπόρους στην ανάπτυξη ενός «δικτύου» από αίθουσες τέχνης δορυφόρους μιας κεντρικής γκαλερί ανοίγοντας νέες Alexander Iolas Galleries σε Γενεύη, Μιλάνο,Παρίσι, Ρωμη.Προωθεί στο εξωτερικό τον Γκίκα, τον Μόραλη, τον Τσαρούχη, τον Φασιανό. Το παιδί απο την Αλεξάδρεια είναι ήδη στην κορυφή, διάσημος και με γνωριμίες που του επιτρέπουν να κάνει τα πάντα.

Και ερχόμαστε την εποχη του 1960, έρχεται στην Αθήνα και βρίσκει ένα χωράφι μέσα σε κάτι αμπελώνες στην Αγία Παρασκευή και αρχίζει να χτίζει σταδιακά αυτό που σήμερα ξέρουμε ως βίλα Ιόλα. Την γεμίζει με 11.000 σπάνια έργα τέχνης τα οποία μετα τον θάνατο του έκαναν φτερά…ή αλλιώς όπως ακούγεται όλα αυτά τα χρόνια λεηλατήθηκε το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του. Πάντως σε μια δημοπρασία στον ΟΙΚΟ SOTHEBY’S κάποια έργα τέχνης πουληθήκαν έναντι 1,845,253 δολάριων…κάνεις δεν έμαθε ποτέ ποίος ήταν πίσω απο την πώληση!

Η ζωή του ακόμα και στο τέλος της γινόταν πρωτοσέλιδο,κατηγορήθηκε για πολλά, δεν χρειαζεται να τα αναφέρω τώρα. Άλλωστε το άρθρο είναι αφιερώμα στον ίδιο με αφορμη την υπέροχη Βίλα που μας άφησε στο Δήμο μας και την οποία αναμένουμε να δούμε έτοιμη σύντομα…

Ο Αλέξανδρος Ιόλας είχε χαρακτηριστεί ως ένας από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους της τέχνης από το 1950 και ως τα τέλη της δεκαετίας 1970!

Απο: SHE-RA

agiaparaskevi.life

Βίλα Ιόλα, ένα μουσείο που άργησε 40 χρόνια

Η πικρή ιστορία από πίσω

Μετά από μια μακρά περίοδο εγκατάλειψης και λεηλασίας βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη οι εργασίες αναστήλωσης με στόχο τη μετατροπή της βίλας του θρυλικού συλλέκτη στο Κοντόπευκο σε μουσείο - Η ιδιοκτησιακή περιπέτεια και ο ρόλος του δήμου Αγίας Παρασκευής

Στην ήσυχη γειτονιά του Κοντόπευκου, στην Αγία Παρασκευή, επί των οδών Δημοκρατίας και Χρυσοστόμου Σμύρνης, εδώ και δύο περίπου χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη ένα σημαντικό εγχείρημα. Με σχεδόν αθόρυβο τρόπο η Βίλα Ιόλα επιχειρείται να βρει ξανά τη χαμένη της αίγλη και να βαδίσει, επιτέλους, στον δρόμο της αξιοποίησης από τον Δήμο Αγίας Παρασκευής, στην κυριότητα του οποίου πέρασε μετά από πολλές περιπέτειες.

Αυτό το αυτονόητο εκ πρώτης όψεως εγχείρημα... άργησε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, με καταστροφικές συνέπειες για το μοναδικό ακίνητο, αλλά και για τους θησαυρούς που έκρυβε στο εσωτερικό του όσο ακόμη ζούσε ο Αλέξανδρος Ιόλας.

Αν και το διαχρονικό αξίωμα «κάλλιο αργά παρά ποτέ» δεν είναι ικανό να καλύψει τις παθογένειες, τις αστοχίες και την αδιαφορία της ελληνικής Πολιτείας, το αισιόδοξο μήνυμα στην παρούσα φάση είναι ότι η Βίλα Ιόλα, με το κτήμα των σχεδόν 7 στρεμμάτων που την περιβάλλει, «αντικρίζει» πλέον την επόμενη μέρα με στόχο την ανάδειξή της σε μουσείο και χώρο πολλαπλών πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Στο κρίσιμο ερώτημα για το πότε θα ολοκληρωθεί το έργο της συνολικής ανάπλασης του κτιρίου, αλλά και του περιβάλλοντος χώρου, οι πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος» μιλούν για τα τέλη της φετινής χρονιάς με αρχές του 2026.

Ο Ιόλας και η τέχνη

Αυτή η, κοντινή πλέον, προοπτική ανάδειξης του ακινήτου σε υπερ-τοπικό πόλο πολιτισμού ανταποκρίνεται και στο όραμα του ίδιου του Αλέξανδρου Ιόλα, ο οποίος είχε εκφράσει κάποια στιγμή την επιθυμία να κληροδοτήσει τόσο αυτό όσο και την τεράστια συλλογή του με σπάνια έργα τέχνης και αρχαιότητες στο ελληνικό κράτος. Αυτή η επιθυμία του ωστόσο δεν αποτυπώθηκε ποτέ γραπτά σε επίσημη διαθήκη, κάτι που περιέπλεξε περαιτέρω την κατάσταση.

Ηταν η εποχή που είχε αναπτυχθεί ένα νοσηρό κλίμα σε βάρος του όταν έπεσε θύμα άγριου διασυρμού, κατηγορούμενος για υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας, πορνείας και ναρκωτικών.

Ετσι, αυτός ο Αλεξανδρινός μαικήνας της σύγχρονης τέχνης έφυγε από τη ζωή λίγους μήνες αργότερα νικημένος από το AIDS, αηδιασμένος από όσα αστήρικτα και εξωπραγματικά ήθελαν να του προσάψουν οι αυτόκλητοι τιμωροί του.

 

Ηταν ο θλιβερός επίλογος, σαν αρχαία τραγωδία, μιας ζωής μυθιστορηματικών διαστάσεων. Που άρχισε το 1907 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όταν ο Κωνσταντίνος Κουτσούδης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, αντίκρισε για πρώτη φορά το φως του κόσμου. Ενός κόσμου που έμελλε να τον κατακτήσει με το μοναδικό ταλέντο και τη διορατικότητά του.

Αν και γόνος ευκατάστατης οικογένειας βαμβακεμπόρων, και παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες του πατέρα του να τον «επιστρατεύσει» στην οικογενειακή επιχείρηση, από νωρίς εκείνος ήξερε ότι ο πραγματικός προορισμός του ήταν να γίνει εραστής της τέχνης - σε κάθε μορφή της.

Tο 1928 άνοιξε τα φτερά του και ήρθε στην Αθήνα με πολύτιμο εφόδιο μια συστατική επιστολή του Κ.Π. Καβάφη, που ήταν αρκετή για να μπει στα σαλόνια των διανοουμένων της εποχής και να συναναστραφεί με κορυφαίες προσωπικότητες, όπως ο Αγγελος Σικελιανός, που τον θεωρούσε δάσκαλό του, ο Κωστής Παλαμάς, ο Δημήτρης Μητρόπουλος κ.ά. Με προτροπή του τελευταίου και αφού είχε κάνει τα πρώτα του βήματα στον χορό, έφυγε για το Βερολίνο, όπου αφιερώθηκε στο μπαλέτο και αναδείχθηκε ανάμεσα στους κορυφαίους χορευτές εκείνης της περιόδου.

Αν και η Αμερική ήταν καθοριστικός σταθμός στο ταξίδι της ζωής του, το Παρίσι ήταν αυτό που σημάδεψε την πορεία του. Εχοντας παρακολουθήσει μαθήματα τέχνης στη Σορβόννη, λίγα χρόνια πριν τον πόλεμο ενώ περπατά στην περιοχή του Champs Elysees θα σταματήσει μπροστά στη βιτρίνα μιας μικρής γκαλερί όπου δέσποζε ένας πίνακας. Ηταν η «Μελαγχολία» του Τζόρτζιο ντε Κίρικο που μαγνήτισε το βλέμμα του Ιόλα και στάθηκε η αφορμή να αλλάξει ο καλλιτεχνικός προσανατολισμός του.

Τον Σεπτέμβριο του 1945 εγκαινίασε την πρώτη γκαλερί του στη Ν. Υόρκη, εκθέτοντας έργα Ευρωπαίων σουρεαλιστών όπως οι Ρενέ Μαγκρίτ, Μαξ Ερνστ, Ντε Κίρικο κ.ά. Μια έκθεση που σημείωσε τεράστια επιτυχία, δείχνοντας από τότε τη διορατικότητα του Ιόλα. Κάπως έτσι, λίγο αργότερα «ανακάλυψε» και ανέδειξε τον Αντι Γουόρχολ και πολλούς ακόμη άσημους εκείνη την εποχή καλλιτέχνες, δίνοντας παράλληλα «διεθνές διαβατήριο» σε ορισμένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της χώρας μας, όπως οι Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Μόραλης, Τσαρούχης, Τάκις, Τσόκλης, Ακριθάκης, Φασιανός και άλλοι.

Ο Ιόλας ανέπτυξε μια αλυσίδα από Alexander Iolas Galleries στη Γενεύη, στο Παρίσι, στο Μιλάνο, στη Ζυρίχη, στη Μαδρίτη και τη Ρώμη, ενώ συνεργάστηκε και με ορισμένες γκαλερί στην Ελλάδα. Με τα χρόνια διαμόρφωσε μια τεράστια προσωπική συλλογή, ενώ αναδείχθηκε σε μία από τις πλέον επιδραστικές μορφές στον χώρο της παγκόσμιας τέχνης.

Η κατοικία-μουσείο της Αγίας Παρασκευής ήταν ένας τόπος συνδεδεμένος με αναμνήσεις από τη σχετικά νεαρή ηλικία του και τα ελληνικά καλοκαίρια που περνούσε εκεί.

Η αρχική έκταση που αποκτήθηκε τη δεκαετία του ’50 έφτανε τα 40 στρέμματα. Μέσα σε αυτήν χτίστηκε το πρώτο οικογενειακό σπίτι, που δεν είχε καμία σχέση με τη μετέπειτα βίλα. Εκεί ο Ιόλας διέμενε μαζί με την οικογένεια του αδελφού του Δημήτρη Κουτσούδη, συνήθως για ένα-δύο μήνες τα καλοκαίρια.

Σε άλλο τμήμα του κτήματος χτίστηκαν σπίτια από τις αδελφές του Νίκη Στάιφελ και Ηρώ Ξενάκη, ενώ ένα μεγάλο μέρος δωρήθηκε αργότερα στον Δήμο Αγίας Παρασκευής με την προοπτική να γίνει πλατεία με γλυπτά. Ετσι, από το αρχικό κτήμα η οικία Ιόλα κράτησε περί τα 6,5 στρέμματα, με ελιές, ευκάλυπτους και άλλα δένδρα και φυτά.

Για να φτάσει η βίλα στη σημερινή μορφή της έγιναν επτά επεκτάσεις από το 1959 μέχρι το 1974 από διαφορετικούς αρχιτέκτονες. Την καθοριστική αρχική μορφή ωστόσο τόσο του ακινήτου όσο και του περιβάλλοντος χώρου με τους πλακόστρωτους διαδρόμους έδωσε ο σπουδαίος Δημήτρης Πικιώνης, ο άνθρωπος που «συνομιλούσε» με κάθε πέτρα πριν αυτή τοποθετηθεί στο έδαφος.

Στο εσωτερικό σταδιακά διαμορφώθηκαν τα θεματικά σαλόνια -με το ροζ μάρμαρο που φιλοξενούσε έργα του Πικάσο, το Αιγυπτιακό, το Ελληνικό με τις σπάνιες αρχαιότητες, το Βυζαντινό με τις εικόνες και τα θρησκευτικά αντικείμενα-, που συνδέονταν με τους υπόλοιπους χώρους μέσα από πόρτες με φύλλα χρυσού τις οποίες είχε φιλοτεχνήσει ο Ιωάννης Καρδαμάς.

Ο δεύτερος όροφος προστέθηκε με ευθύνη του αρχιτέκτονα Εμμανουήλ Καραντηνού με στόχο τη δημιουργία ενός μεγάλου εκθεσιακού χώρου, δύο υπνοδωματίων και της εμβληματικής μαρμάρινης βιβλιοθήκης, με το τραπέζι διά χειρός του θρυλικού Ιταλού γλύπτη Nοβέλο Φινότι. Η τελική προσθήκη έγινε το 1974 προκειμένου να φιλοξενηθεί ένα τεράστιο έργο του Χιλιανού ζωγράφου Ρομπέρτο Μάτα.

Η βίλα έφτασε έτσι τα 1.751 τ.μ., αλλά οι αλλαγές συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος, καθώς οι εσωτερικές αναδιατάξεις και αναμορφώσεις, ανάλογα με τα έργα τέχνης, αποτελούσαν ένα διαρκές δημιουργικό στοίχημα για τον εμβληματικό συλλέκτη.

Το 1976, με τον θάνατο του Μαξ Ερνστ, ο Ιόλας έκλεισε τις γκαλερί του, όπως είχε υποσχεθεί στον επιστήθιο φίλο του, και άρχισε να σκέφτεται σοβαρά τη μόνιμη εγκατάστασή του στην Ελλάδα. Κάτι που έγινε λίγο αργότερα, όταν εγκατέλειψε την κοσμική ζωή και τα θορυβώδη πάρτυ της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου για να επιστρέψει στο προσωπικό του ησυχαστήριο, φέρνοντας μαζί του και τη μοναδική συλλογή με 10.000 έργα τέχνης και σπάνια αντικείμενα.

Οι συκοφαντίες

Ωστόσο, όταν άρχισε να απλώνεται το κύμα συκοφάντησης σε βάρος του, τα φώτα έσβησαν και εκείνος σχεδόν απομονώθηκε. Καταβεβλημένος, εγκατέλειψε τη βίλα και την Ελλάδα και στις 8 Ιουνίου 1987, αυτός για τον οποίο ο Ερνστ είχε πει ότι «μπορεί να πάει κόντρα στους θυμωμένους ωκεανούς», υπέκυψε στη δύναμη της «αρρώστιας του αιώνα» σε νοσοκομείο της Ν. Υόρκης.

Ελλείψει διαθήκης, κληρονόμοι εξ αδιαιρέτου βρέθηκαν η αδελφή του Νίκη Στάιφελ και η ανιψιά του Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα. Οι δύο πλευρές δεν συμφώνησαν και η διαδικασία κράτησε 10 χρόνια. Στο διάστημα αυτό η βίλα έμεινε αφύλακτη και έγινε μια πρωτοφανής λεηλασία με διαδοχικές «αφαιρέσεις» αντικειμένων, αλλά και κλοπές. Για την παράνομη εξαγωγή πολλών από τους θησαυρούς του Ιόλα στο εξωτερικό κατηγορήθηκε η Στάιφελ, αλλά η ποινική δίωξη που ασκήθηκε έπαυσε με τον θάνατό της.

Παράλληλα, το ακίνητο και το κτήμα πουλήθηκε στον εργολάβο Σπύρο Γεωργίου, ο οποίος το αγόρασε με στόχο την απόδοση της βίλας στον δήμο, με την προϋπόθεση ότι θα του επέτρεπαν να αξιοποιήσει μέρος της έκτασης.

Το όραμα

Εκτοτε και για μια 15ετία η υπόθεση ενεπλάκη στα δικαστήρια και στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, ενώ η βίλα παραδόθηκε στη φθορά του χρόνου και στις ορέξεις βανδάλων και ληστών. Η μετέπειτα εικόνα της, άδεια από τα αριστουργήματα που φιλοξενούσε, με εξαίρεση όσα δεν μπορούσαν να «σηκώσουν», όπως τα μαρμάρινα τραπέζια και ένα έργο του Τάκι βάρους 800 κιλών, με γκράφιτι στους τοίχους, κατεστραμμένους, σκοτεινούς και βρώμικους όλους τους χώρους, δεν θύμιζε σε τίποτα το λαμπερό παρελθόν της.

Για τον στόχο του Δήμου Αγίας Παρασκευής να αναδείξει τη βίλα Ιόλα σε μουσείο και χώρο πολλαπλών πολιτιστικών δραστηριοτήτων, μίλησε στο «ΘΕΜΑ» ο δήμαρχος Γιάννης Μυλωνάκης.

Όπως αναφέρει «στο πλαίσιο της προτεραιότητας που δίνουμε ως νέα δημοτική αρχή, στην ενίσχυση της πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης μας, στοχεύουμε στην αξιοποίηση και αναβάθμιση ακινήτων μας, προκειμένου να τα αναδείξουμε ως πολιτιστικά τοπόσημα, που θα λειτουργήσουν ως πόλος έλξης για επισκέπτες από όλη την Αττική. Ένα από αυτά είναι και η Βίλα Ιόλα, όπου αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη εργασίες αποκατάστασης του χώρου προκειμένου να λειτουργήσει ως Μουσείο και χώρος πολλαπλών πολιτιστικών δραστηριοτήτων».

Ο κ. Μυλωνάκης επισημαίνει ότι «πρόκειται για ένα ακίνητο για την αγορά του οποίου ο Δήμος μας δαπάνησε αρκετά χρήματα, για αυτό, για εμάς, είναι πολύ κρίσιμο να αξιοποιηθεί με τρόπο που θα είναι βιώσιμο, επ΄ωφελεία του Δήμου και θα λειτουργήσει προσθετικά στην αναβάθμιση του πολιτιστικού προϊόντος της πόλης». Ο Δήμαρχος είχε μάλιστα πρόσφατα συνάντηση με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη «με την οποία συμφωνήσαμε στη δρομολόγηση κοινών συνεργειών και δράσεων εξωστρέφειας, με όχημα και συνεργασίες με άλλα Μουσεία, φορείς και Ιδρύματα της Αττικής που ήδη έχουν εκδηλώσει τη διάθεσή τους να συνεισφέρουν». Με αυτόν τον τρόπο, όπως υποστηρίζει, «η πόλη μας θα αποκτήσει μία διαρκή και αναγνωρίσιμη πολιτιστική ταυτότητα και ο πολιτισμός θα αναδειχθεί σε ένα από τα βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της Αγίας Παρασκευής».

 

Με ανάπλαση η ιστορική Βίλα Ιόλα, με το κτήμα των 7 στρεμμάτων που την περιβάλλει, «αντικρίζει» πλέον με αιασιοδοξία την επόμενη μέρα

Το χρονικό της απόκτησης του ακινήτου από τον ∆ήµο Αγίας Παρασκευής περιέγραψε, µιλώντας στο «ΘΕΜΑ», ο αντιδήµαρχος Αξιοποίησης και ∆ιαχείρισης ∆ηµοτικής Περιουσίας Σωτήρης Παπαµιχαήλ: «Η προσπάθεια απόκτησης ξεκίνησε το 1997 επί δηµαρχίας του αειµνήστου Σταύρου Κώτση. Ο χαρακτηρισµός της οικίας του Αλεξάνδρου Ιόλα ως ιστορικού διατηρητέου νεότερου µνηµείου έγινε τον Αύγουστο του 1998, όταν υπουργός Πολιτισµού ήταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Τον Απρίλιο του 2001, επί δηµαρχίας Β. Γιαννακόπουλου, ελήφθη η απόφαση του ∆ηµοτικού Συµβουλίου για απαλλοτρίωση του χώρου από το ΥΠΠΟ στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυµπιάδας (2000-2004), η οποία κηρύχθηκε µεν, τον Οκτώβριο του 2002, µε δηµόσια δαπάνη 9 εκατ. ευρώ (επί θητείας στο ΥΠΠΟ του Ευάγγελου Βενιζέλου), αλλά εν συνεχεία, τον Αύγουστο του 2004, ανακλήθηκε. Το καλοκαίρι του 2007 εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ, επί θητείας του Γιώργου Βουλγαράκη, η απευθείας αγορά του ακινήτου µε δηµόσια δαπάνη 9 εκατ. ευρώ, η οποία δεν ολοκληρώθηκε.

Το 2017, επί δηµαρχίας Ι. Σταθόπουλου, ελήφθη η απόφαση του ∆ηµοτικού Συµβουλίου για απευθείας αγορά από τον ∆ήµο Αγίας Παρασκευής έναντι ποσού 3 εκατ. ευρώ σε 6 ετήσιες δόσεις, η οποία και ολοκληρώθηκε, οπότε το ακίνητο περιήλθε οριστικά στην κυριότητα του δήµου τον ∆εκέµβριο 2022», επισήµανε.

Φωτογραφίες από τις εργασίες

 

Η διαμόρφωση

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το 2018 η μελέτη με τίτλο “Δημιουργική επανάχρηση ιδιοκτησίας Ιόλα” εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ, με φορέα υλοποίησης το Δήμο Αγίας Παρασκευής.

Βασική επιδίωξη, με βάση τη μελέτη, είναι η διατήρηση της υπάρχουσας μορφής του κτηρίου (διαμερισματοποίηση) στο πνεύμα ενός μουσείου μοντέρνας τέχνης. Η διάταξη των εννέα αιθουσών στο ισόγειο θα προσφέρει κυκλική ροή των επισκεπτών. Η αίθουσα της τραπεζαρίας, με το μαρμάρινο τραπέζι, θα διαμορφωθεί σε αίθουσα συσκέψεων και συνεδριάσεων. Το υπνοδωμάτιο του Ιόλα, δίπλα στην κυρία είσοδο, θα φιλοξενήσει χώρους γραφείων, ενώ στην προσθήκη της ανατολικής πλευράς του κτηρίου, στο χώρο της κουζίνας και στο νεότερο υπνοδωμάτιο του Ιόλα, θα δημιουργηθεί εντευκτήριο/ κυλικείο που θα εξυπηρετεί τους επισκέπτες.

Στον όροφο, η μεγάλη αίθουσα, όπου βρισκόταν και το έργο του Τάκι, θα μετατραπεί σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων (θεάτρου, κινηματογράφου, εκδηλώσεων). Διατηρείται ο χώρος της βιβλιοθήκης με ίδια χρήση, ενώ στον όροφο της προσθήκης θα δημιουργηθούν δύο μικροί ξενώνες φιλοξενίας καλλιτεχνών.

Όπως τονίζεται, οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να αλλοιώσουν τις εξωτερικές όψεις του κτηρίου αλλά και του εσωτερικού διακόσμου (ορθομαρμαρώσεις), ενώ θα διατηρηθούν και θα συντηρηθούν τα στοιχεία εξοπλισμού του κήπου (τραπέζια, καθιστικά κ.ά.).

Τον Μάρτιο του 2023, επί της θητείας του προηγούμενου Δημάρχου Βασίλη Ζορμπά, υπογράφτηκε η σύμβαση μεταξύ του Δήμου Αγίας Παρασκευής με την εταιρεία «Στάθης Κοκκίνης Τεχνολογία 2020 Α.Ε.», για την εκτέλεση εργασιών δημιουργικής επανάχρησης του ακινήτου.

Σχεδόν δύο χρόνια μετά, οι εργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ωστόσο το εγχείρημα είναι δύσκολο, δεδομένου ότι το ακίνητο έχει πολλές ιδιαιτερότητες λόγω και των διαδοχικών επεκτάσεων σε διάφορες χρονικές περιόδους. Έτσι, πέραν της πλήρους ανακαίνισης στο πλαίσιο της οποίας έχουν αποξηλωθεί τα πάντα, είναι αναγκαία και η αντιμετώπιση άλλων προβλημάτων.

Αυτή την περίοδο, πάντως, ολοκληρώνεται το σκέλος που αφορά σε ενισχύσεις στατικού χαρακτήρα και ακολουθούν ηλεκτρολογικές και αρχιτεκτονικές εργασίες.

Όπως τονίζεται από πηγές του Δήμου, στόχος είναι η αξιοποίηση και ψηφιακής τεχνολογίας στη λειτουργία του ακινήτου καθώς και η ανάδειξη-αξιοποίηση του περιβάλλοντος χώρου.

Όσον αφορά τον προϋπολογισμό του έργου, ανέρχεται σε 4,2 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση που έχει εξασφαλιστεί από το Πρόγραμμα Αντώνης Τρίτσης και το ΕΠΑΝΕΚ.

Με βάση το χρονοδιάγραμμα, η βίλα Ιόλα, στη νέα της μορφή, αναμένεται να ανοίξει τις πύλες της για το κοινό περί τα τέλη της χρονιάς με αρχές της επόμενης.

 

protothema.gr

Βίλα Ιόλα: Η ιστορία του μυθικού σπιτιού με τα 10.000 έργα τέχνης μέχρι την εγκατάλειψη

Μια «Αλεξάνδρεια της τέχνης» στην Αγία Παρασκευή – Ποιος ήταν ο Αλέξανδρος Ιόλας

Βίλα Ιόλα. Είναι μάλλον το πιο «όμορφο» ερείπιο της Αττικής και ένα από τα πιο όμορφα σε όλη τη χώρα, αν μπορούμε να δεχτούμε αυτή τη φράση παράδοξο. Γιατί η αλήθεια είναι πως η προηγούμενη κατάσταση της βίλας, αυτή στην οποία ήταν «αρτιμελής» και η έκταση των 7 στρεμμάτων έλαμπε διεθνώς χάρις στην αισθητική της και τη σπουδαιότητα της, δημιουργεί μόνο θλίψη σπίτι – μοναδικό έργο τέχνης που χάθηκε οριστικά.Ο Κωνσταντίνος Κουτσούδης, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Αλέξανδρου Ιόλα, γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1907. Παιδί μιας ευκατάστατης οικογένειας βαμβακεμπόρων, έκανε σαφείς στο περιβάλλον του από πολύ μικρός τις κλίσεις και το ταλέντο του στις τέχνες. Από πολύ νέος γνωρίζει τον Κωνσταντίνο Καβάφη και τον Κύπριο συγγραφέα και ζωγράφο Νίκο Νικολαΐδη

Το 1927 μετακομίζει στην Αθήνα και γίνεται φίλος, ευεργέτης και προστάτης πολλών μεγάλων προσωπικοτήτων της εποχής. Στην Αθήνα -και μετέπειτα στο Βερολίνο- κάνει και τα πρώτα του μαθήματα στο χορό και τη μουσική. Το ταλέντο του στον χορό τον κάνει κάποια στιγμή πρώτο χορευτή στο Σάλτσμπουργκ ενώ χόρεψε και στις Ηνωμένες Πολιτείες στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης.

Εκεί, στην Αμερική, ήταν που έγινε και πασίγνωστος σε όλο τον κόσμο συλλέκτης. Η φιλία του με τον Τζόρτζιο ντε Κίρικο αλλά και τον Μαγκρίτ και τον Ερνστ, λειτούργησαν ως διαβατήριο για αυτή του τη δραστηριότητα.

Άλλωστε, ένα σοβαρό ατύχημα τον είχε ήδη υποχρεώσει από το 1944 να εγκαταλείψει τον χορό. Εκείνη την εποχή, άνοιξε την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη και ακολούθησαν κι άλλες σε όλες τις γωνιές του κόσμου, με αποτέλεσμα τη δεκαετία του ’70 να θεωρείται ο κορυφαίος συλλέκτης και γκαλερίστας στον κόσμο.

Βίλα Ιόλα: Η επιλογή για το χτίσιμο στην Αγία Παρασκευή και το άδοξο τέλος

Το 1965 ο Ιόλας και ενώ ήδη κάθεται στην καρέκλα του βασιλιά στον χώρο της συλλογής έργων τέχνης αποφασίζει να μεταφέρει την έδρα του από την «καταιγιστική» Νέα Υόρκη στην ανώνυμη και ήσυχη Αγία Παρασκευή. Έχει ήδη στην κατοχή του μια τεράστια συλλογή έργων αρχαίας γλυπτικής και σύγχρονης τέχνης, την οποία συνεχίζει να χτίζει αδιάκοπα ενώ γίνεται και συνιδρυτής (ένας από τους δέκα) του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης, Ζορζ Πομπιντού, στο Παρίσι. Παράλληλα είναι δωρητής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και του Μητροπολιτικού Μουσείου στη Νέα Υόρκη αλλά και της Εθνικής Πινακοθήκης στην Αθήνα.

Στην Αγία Παρασκευή λοιπόν, σε έναν ήσυχο, ιδιόκτητο χώρο 7 στρεμμάτων ο Ιόλας αποφασίζει να δημιουργήσει τη μυθική του βίλα έκτασης 1.200 τ.μ. με προδιαγραφές μουσείου. Τη Βίλα Ιόλα. Ο Ιόλας, αφήνει πίσω του την κοσμική και glamorous ζωή του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης, τα εγκαίνια και τα πάρτι για να βρεθεί σε ένα ησυχαστήριο σε στην αττική γη.

Όσοι είδαν αυτό το σπίτι από κοντά, αλλά και οι γνώστες λένε πως ολόκληρη η ιστορία της σύγχρονης τέχνης πέρασε μέσα από αυτή την κατοικία η οποία ήταν παράλληλα ένα ανοιχτό μουσείο αλλά και ένας χώρος αφιερωμένος στην αναζήτηση και στη δημιουργία. Υπολογίζεται ότι εκεί φιλοξενήθηκαν 10.000 έργα τέχνης ενώ στο υπόγειο τη βίλας «φιλοξενούνταν» τα εκκεντρικά παπούτσια του συλλέκτη αλλά και η τεράστια συλλογή ρούχων του, η οποία ανάμεσα στα άλλα περιελάβανε και 3.000 πουκάμισα.

Το «μυθικό» σπίτι σχεδίασε ο Δημήτρης Πικιώνης, ο Έλληνας αρχιτέκτονας, ο οποίος τότε βρισκόταν στο πικ της ακμής του ενώ την πινελιά του στο τέλος έβαλε και ο Γιάννης Τσαρούχης. Για δύο δεκαετίες η βίλα, ο Ιόλας και μαζί και όλοι οι διάσημοι καλεσμένοι του, οι οποίοι παίρνουν απλώς το αεροπλάνο για να έρθουν να πιούν εδώ έναν καφέ για δύο ώρες -βλέπε Τζάνι Βερτσάτσε- ζουν χρυσές στιγμές. Το 1980 ο Ιόλας κατηγορείται για από αρχαιοκαπηλία. Η υπόθεση που δεν πρόλαβε ποτέ να φτάσει στο δικαστήριο γιατί πέθανε.

Αρχίζει να διασύρεται και να απαξιώνεται συστηματικά από το 1983 και έπειτα. Το 1987 χάνει και τη μάχη για τη ζωή νικημένος από τη μεγάλη ασθένεια της εποχής – το AIDS. Έκτοτε η βίλα περνάει σε ταχεία εγκατάλειψη ενώ λεηλατήθηκε και «είδε» πλήθος από τα επώνυμα έργα της -πραγματικοί θησαυροί- να κάνουν φτερά λόγω της αδιαφορίας της Πολιτείας η οποία απαξίωνε για πολλά χρόνια τον συλλέκτη.

Το 1998 η οικία Ιόλα χαρακτηρίστηκε διατηρητέο ιστορικό μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού και δύο χρόνια αργότερα Κέντρο Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων από το ΥΠΕΧΩΔΕ . Και παρά τα πλάνα και τις υποσχέσεις, ακόμα τα θεμέλια της συνεχίζουν να ρημάζουν «αβοήθητα».

Πηγή: exploringgreece.tv

aparaskevi-images.gr

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΩΡΗΣΑΝ ΥΨΗΛΟ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΚΙΝΗΤΟΥ ΙΟΛΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ

Όταν τον Οκτώβριο του 2017 με πρωτοβουλία της Δημοτικής Αρχής Σταθόπουλου ο Δήμος μας απέκτησε το ακίνητο (κτήμα και βίλα) Ιόλα έναντι του ποσού των 3.000.000€, ακούστηκαν κραυγές (μερικές μάλιστα έξαλλες) ότι το τίμημα ήταν υπερβολικό , ότι υπήρξε διαπλοκή, ότι θα γίνει προσφυγή στον εισαγγελέα διαφθοράς κλπ., κλπ.

Ας δούμε λοιπόν πως ακριβώς έχει το όλο θέμα σήμερα. Την περίοδο της αγοράς του ακινήτου και λαμβανομένων υπ’ όψη όλων των δεσμεύσεων και των χαρακτηρισμών που υπάρχουν για το ακίνητο, διατηρητέο το κτίριο και χώρος πολιτισμού το οικόπεδο, η αντικειμενική του αξία όπως την υπολόγισε η εφορεία, ανέρχετο στο ποσό των 3.490.000€ και περίπου ίδια (3.400.000€) ήταν η αξία που υπολόγισε ο οικονομικός (πρώην ορκωτός) εκτιμητής στον οποίο έγινε η σχετική ανάθεση.Και είναι γνωστό ότι εάν προσπαθούσε ο Δήμος να αποκτήσει το ακίνητο με απαλλοτρίωση, τα αρμόδια δικαστήρια όπως συνηθίζεται, θα επιδίκαζαν ως δίκαιη την τότε ισχύουσα αντικειμενική αξία δηλαδή τα 3.490.000€.

 

Τι συμβαίνει όμως σήμερα; Συμβαίνει ότι οι αντικειμενικές αξίες της περιοχής του ακινήτου, όπως ανακοινώθηκαν επίσημα το το Υπουργείο οικονομικών, αυξάνονται από 1-1-2022 κατά 48% σε σχέση με το 2017. Αυτό σημαίνει ότι η αντικειμενική αξία του ακινήτου, πάντα λαμβανομένων υπ’ όψη των υπαρχουσών δεσμεύσεων (διατηρητέο κτίριο, οικόπεδο για εγκαταστάσεις πολιτισμού) ανέρχεται από 1-1-2022 στο ποσό των 5.160.000€. Συνεπώς, εάν δεν είχαμε αποκτήσει τότε το ακίνητο και προσπαθούσαμε να το αποκτήσουμε σήμερα με απαλλοτρίωση, θα έπρεπε να πληρώσουμε το παραπάνω ποσό. Και αυτό σημαίνει ότι με τα 3.000.000€ (που ακόμα δεν τα έχουμε καν εξοφλήσει) κάναμε μία επένδυση που μας απέδωσε όφελος 72% μέσα σε 3 χρόνια.

Τι λένε επ’ αυτού όσοι ήταν τότε (αλλά ακόμα και τώρα) αντίθετοι με την απόκτηση του ακινήτου στο ποσό των 3.000.000€, κραυγάζοντας ότι δεν έπρεπε να δώσουμε παραπάνω από 1.500.000€; Καλώς κάναμε και αποκτήσαμε για τον Δήμο Αγίας Παρασκευής 7 στρέμματα και ακίνητο 1650μ2 σε αυτήν την τιμή ή όχι; Περιμένω σχόλια και απαντήσεις.

 

Θεωρώ επίσης σημαντικό το γεγονός ότι έχοντας αποκτήσει το ακίνητο σε τόσο χαμηλή τιμή, σε σχέση με την αντικειμενική του αξία, θα έχουμε ένα πολύ σοβαρό συγκριτικό στοιχείο όταν θα συζητηθεί στο αρμόδιο δικαστήριο η τιμή απαλλοτρίωσης του οικοπέδου Μακρή. Διπλό συνεπώς το όφελος της αγοράς Ιόλα. Σημειώνω επίσης ότι ταυτόχρονα με την απόκτηση του ΙΟΛΑ πήραμε 2.500.000€ από ΕΣΠΑ για την ανάπλασή του, πράγμα που σημαίνει ότι με την ολοκλήρωση του έργου ο Δήμος θα έχει στην κατοχή του ένα ακίνητο αξίας τουλάχιστον 5.160.000 + 2.500.000 = 7.650.000€ έχοντας δαπανήσει 3.000.000€. Και όλα αυτά πέραν της πολιτιστικής αξίας του ακινήτου.

 

Dimitris Kontaxis

Αλέξανδρος Ιόλας: Ζωή χωρίς εχθρούς δεν έχει μυστήριο

Στις 8 Ιουνίου του 1987, έφυγε από τη ζωή ο Αλέξανδρος Ιόλας, ο κοσμοπολίτης συλλέκτης έργων τέχνης και γκαλερίστας, που συνέβαλε στην καθιέρωση των σουρεαλιστών ζωγράφων αλλά και σε ένα βαθμό της ποπ αρτ. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του υπήρξε θύμα ενός πρωτοφανούς διασυρμού και το εξέχον θήραμα του «αυριανισμού».

Γεννημένος στην Αλεξάνδρεια το 1907 σπούδασε χορό στο Βερολίνο και το Παρίσι, όπου μετακόμισε το 1933 καθώς η άνοδος του ναζισμού τον ανάγκασε να εγκαταλείψει τη Γερμανία. Στο Παρίσι ήρθε σε επαφή με εικαστικούς καλλιτέχνες και πόζαρε ως μοντέλο για τον ντε Κίρικο και τον Χέρμπερτ Λιστ.

Στα μέσα της δεκαετίας του '30 έφυγε για τη Νέα Υόρκη, όπου έγινε κορυφαίος χορευτής στη νεοσύστατη «Ballet Theatre Company». Μετά από ένα ατύχημα το 1944, εγκατέλειψε τον χορό και αφιερώθηκε εξ ολοκλήρου στη συλλογή έργων τέχνης.

Το 1946 άνοιξε την πρώτη του γκαλερί στη Νέα Υόρκη με τη βοήθεια της φίλης του δούκισσας Μαρία ντε Γκραμόν. Εκεί παρουσίασε ατομικές εκθέσεις του Ρενέ Μαγκρίτ και του Μαξ Ερνστ, με τον οποίο τον συνέδεε μεγάλη φιλία. Το 1952 «ανακάλυψε» τον Άντι Γουόρχολ, κάνοντάς του την πρώτη ατομική του έκθεση, μια σειρά εικονογραφήσεων διηγημάτων του Τρούμαν Καπότε. Από εκεί και μετά η πορεία ήταν μόνον ανοδική και θριαμβική. Εγκαινίαζε τη μία γκαλερί μετά την άλλη, ξεκινώντας με τη Γενεύη το 1963. Ακολούθησαν Παρίσι, Λονδίνο, Μιλάνο, Μαδρίτη, Βυρηττός. 

Σημαντική υπήρξε, ακόμη, η συμβολή του στην καθιέρωση στις ΗΠΑ των εξόριστων λόγω του Πολέμου σουρεαλιστών. Αν και ήδη ώριμοι και καταξιωμένοι οι σουρεαλιστές στην Ευρώπη, οι εκθέσεις τους δεν είχαν βρει ακόμη ανταπόκριση στο κοινό της Αμερικής. O Ιόλας παρέμεινε αποκλειστικός αντιπρόσωπος του Μαξ Ερνστ και του Ρενέ Μαγκρίτ για τις ΗΠΑ μέχρι τον θάνατο τους.

Παράλληλα, προώθησε στο εξωτερικό Έλληνες καλλιτέχνες, όπως τους Χατζηκυριάκο-Γκίκα, Βαγή, Γουναρόπουλο, Μόραλη και Τσαρούχη. Συνεργάστηκε και με τη νεότερη γενιά Ελλήνων όπως οι Τσόκλης, Παύλος, Τάκις και η Μάρα Καρέτσου, οι οποίοι είχαν ήδη ξεκινήσει καριέρα στο εξωτερικό.

Από τη δεκαετία του 1960 περνάει όλο και περισσότερο χρόνο στην Ελλάδα και συνεργάζεται με διάφορες γκαλερί όπως οι Ζουμπουλάκη - Ιόλα, Μέδουσα, Βίκυ Δράκου, Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, Σκουφά. Χτίζει στην Αγία Παρασκευή Αττικής ένα σπίτι - για τα δεδομένα ιδίως Ελλάδας ένα ανάκτορο - όπου μεταφέρει την τεράστια προσωπική συλλογή του από έργα αρχαίας, βυζαντινής και σύγχρονης Τέχνης, καθώς και άλλα κομμάτια όπως ταπισερί, έπιπλα και σερβίτσια μεγάλης καλλιτεχνικής και χρηματικής αξίας.

Το «ανάκτορο» του στην Αγία Παρασκευή έγινε στην εποχή του «αυριανισμού» η βίλα των οργίων. «Όλη η πολιτική, καλλιτεχνική και κοινωνική σαπίλα τραπεζωνόταν στο ανάκτορο του Ιόλα», έγραφαν οι εφημερίδες. «2.000 ντόπιες και ξένες προσωπικότητες μάζεψε ο ανώμαλος αρχαιοκάπηλος στο Γεύμα του Αιώνα» κ.λπ.

Δύο χρόνια μετά από την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981, ο Ιόλας παραχώρησε στην Όλγα Μπακομάρου μια συνέντευξη - ποταμό για τη «Γυναίκα». Μίλησε απαξιωτικά για όλους και όλα. Από τον Τσαρούχη, με τον οποίο εν τω μεταξύ είχε έρθει σε ρήξη, μέχρι τον Κουν και τη Μελίνα Μερκούρη (που ήταν τότε υπουργός Πολιτισμού). Ειρωνεύτηκε την «αλλαγή» του Ανδρέα Παπανδρέου. Υπήρξε όμως και περιπαικτικός απέναντι στον στενό του φίλο Κωνσταντίνο Καραμανλή, Πρόεδρο της Δημοκρατίας εκείνη την εποχή. Ολοκλήρωσε την πολιτική του θέση, λέγοντας το αμίμητο «Η φτερού να μας κυβερνήσει».

Η κοινή γνώμη εξαγριώθηκε, με τον Τύπο της εποχής να πρωτοστατεί στον διασυρμό του. Το 1984, οι κατηγορίες πρώην συνεργάτη του - ο οποίος φέρεται να ήθελε να τον εκδικηθεί επειδή ο Ιόλας σταμάτησε τη συνεργασία τους - για παιδεραστία, αρχαιοκαπηλία και χρήση ναρκωτικών, παίρνουν διαστάσεις σκανδάλου. Η υπόθεση έφτασε ως τη δικαιοσύνη και απασχόλησε και τον διεθνή Τύπο. Στο εξωτερικό υπήρξε προσπάθεια υπεράσπισής του, με πρωτοβουλία του Κώστα Γαβρά, την οποία συνυπέγραψαν πολλές διεθνείς προσωπικότητες, ανάμεσά τους και ο Φρανσουά Μιτεράν.

Μερικοί ακόμη τίτλοι εφημερίδων της εποχής ήταν: «Ο σάπιος Ιόλας και η σαπίλα των άλλων», «Υψηλή σαπίλα: Ασέλγειες και ναρκωτικά», «Καλός κόσμος και υπόκοσμος στην αγκαλιά του Ιόλα», «Γνωστοί Αθηναίοι σε όργια του Ιόλα. Παραπέμπονται για πορνεία - παιδεραστία».

Μετά τον διασυρμό, κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής τους, Οι Έλληνες καλλιτέχνες σταμάτησαν να τον παίρνουν τηλέφωνο, οι κοινωνικές επαφές περιορίστηκαν, άρχισε να έχει οικονομικό πρόβλημα. Είχε επίσης χαρίσει τις γκαλερί στους εραστές του, που τις διηύθυναν.

Πέντε μήνες πριν από τον θάνατό του, ο Ιόλας έδωσε το παρών στον 13ο τακτικό ανακριτή για την υπόθεση αρχαιοκαπηλίας. Οκτώ χοντρόδετα ντοσιέ αποδείκνυαν την προέλευση όλων των αντικειμένων. Ο ανακριτής τον διαβεβαίωσε ότι θεωρούσε την υπόθεση λήξασα και ότι το μόνο που έπρεπε να κάνει ήταν να αποκαταστήσει το όνομά του στον Τύπο. Ουσιαστικά, ήταν σαν να είχε επαναπατρίσει 2.500 αρχαία.

Ο Αλέξανδρος Ιόλας απεβίωσε στις 8 Ιουνίου 1987 από AIDS στη Νέα Υόρκη. Μετά τον θάνατο του η βίλα του λεηλατήθηκε από συγγενείς και φίλους. Η μοναδικής αξίας, τόσο καλλιτεχνικής, όσο και ιστορικής και οικονομικής, συλλογή του με 11.000 έργα τέχνης υπήρξε αντικείμενο κλοπής.

Η επιθυμία του πριν πεθάνει ήταν να δωρίσει την αμύθητη συλλογή του από έργα τέχνης στο ελληνικό κράτος δεν εκπληρώθηκε ποτέ. Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε την προσφορά του και έτσι το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του χάθηκε. Ένα µικρό της τµήµα της τεράστιας συλλογής τους βρίσκεται στο Centre Pompidou στο Παρίσι.

Σήμερα στην Ελλάδα τίποτα δεν θυμίζει το ευφυές και δηµιουργικό του πέρασμα, µόνον η συλλογή των 47 έργων που εκείνος δώρισε τότε, «σαν πυρήνα», για να ξεκινήσει τη ζωή του το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη.

Πηγές:

• Κατερίνα Λυμπεροπούλου, «Ο “ακόλαστος” που τα έβαλε με το κατεστημένο του ’80», Το Βήμα, 6/5/2012
• Κωστής Παπαγιώργης, «Eγώ, ο Ιόλας», Lifo, 20/6/2012
• Χρήστος Παρίδης, «Αλέξανδρος Ιόλας: Το εξέχον θήραμα του αυριανισμού», Lifo, 28/3/2012.
• «Αλέξανδρος Ιόλας: Αποκαλυπτική βιογραφία, 25 χρόνια από το θάνατό του», Antivirus, 14/4/2012.
• «Ο Αλέξανδρος Ιόλας και η Θεσσαλονίκη», Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

tvxs.gr

Βίλα Ιόλα, ταξίδι στο χώρο και το χρόνο

ΒΙΛΑ ΙΟΛΑ, ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟ

VILLA IOLAS, A JOURNEY THROUGH TIME AND SPACE
Tο ντοκιμαντέρ, «Βίλα Ιόλα, Ταξίδι στον Χώρο και Χρόνο», είναι ένα οδοιπορικό στους χώρους του σπιτιού που έζησε ο παγκοσμίου φήμης συλλέκτης και γκαλερίστας «Αλέξανδρος Ιόλας», και το οποίο φιλοξένησε ορισμένα από τα σπουδαιότερα σύγχρονα έργα τέχνης.

Η έρευνα ξεκινά την δεκαετία του 1950, από την γέννηση της ανιψιάς του Λένας στο τότε μικρό και λιτό σπίτι της αραιοκατοικημένης Αγίας Παρασκευής, και φτάνει μέχρι και σήμερα, που το σπίτι των 1700τμ στέκει εγκαταλελειμμένο και λεηλατημένο, περικυκλωμένο από οκταόροφες πολυκατοικίες.
Για πρώτη φορά από το 1987 η ανιψιά του Ιόλα, Λένα Κουτσούδη – Ιόλα και ο σύζυγος της Γκυ Νατάν, μιλούν για την ιστορία του κτιρίου το οποίο ζωντανεύει μέσα από τις μοναδικές αφηγήσεις τους και μέσα από σπάνιο φωτογραφικό υλικό.
Ακολουθώντας την ιστορία της Λένας Ιόλα, ανακαλύπτουμε άγνωστες πτυχές του μεγάλου συλλέκτη, αποκρυπτογραφούμε πτυχές της παράξενης αυτής οικίας και για πρώτη φορά καταρρίπτουμε μύθους που την περιβάλουν.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Ε.Παραγωγής : Angelis Films Ltd
Σκηνοθεσία: Θάνος Αγγέλης
Αφήγηση/Έρευνα : Μανώλης Οικονόμου
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Αλέξανδρος Καραίσκος
Σενάριο : Μανώλης Οικονόμου / Θάνος Αγγέλης
Μουσική : Γιάννης Κονσολάκης
Ιστορικός Τέχνης/ Επικοινωνία: Χαρίσια Χατζητσολή
Ηχοληψία: Διονύσης Παπαδημητρίου
Βοηθός Φωτογράφου: Θεόδωρος Διαμαντής
Boom/Grip: Παύλος Ραφαήλ
Μοντάζ: Θάνος Αγγέλης
Διεύθυνση Παραγωγής: Χαρίλη Μυλωνοπούλου
Γραφικά: Γιώργος Κώστογλου
Εξοπλισμός – Σπικάζ: Dk Video Productions
Στούντιο Ηχογράφισης: Paraktio Studio
Μουσικοί : Franc Shestani / Δάφνη Μέγγου / Θωμάς Μπίκας / Μιράντα Ζαχοπούλου
Παραγωγοί : Μανώλης Οικονόμου / Θάνος Αγγέλης / Αλέξανδρος Καραίσκος
Ευχαριστίες: Evripides Art Gallery / Lividia / Sivati / Pin Communication
Ευχαριστούμε Θερμά τους: Λένα Κουτσούδη-Ιόλα / Γκυ Νατάν / Σπύρο Γεωργίου / Δημήτρη Ιωσηφίδη

«Η κουζίνα της Βίλας» – Βίλα Ιόλα, Ταξίδι στο Χώρο και Χρόνο

«Κακοτεχνίες στην Βίλα Ιόλα» – Deleted Scene 1 [HD]

Θάνος Αγγελής

Ι-όλα ή τίποτα

Βίλα Ιόλα: Ή τώρα ή ποτέ

«Κλακ» έκανε το λουκέτο. Μια φτηνή σιδερένια πόρτα έτριξε προς το απόλυτο σκoτάδι. Και αμέσως μια αχτίδα ήλιου φώτισε απότομα το εσωτερικό του σπιτιού. Πρώτος μπήκε ο δήμαρχος της Αγίας Παρασκευής, Γιάννης Σταθόπουλος, περισσότερο εξοικειωμένος με τον χώρο. Μετά πέρασα το κατώφλι εγώ και τελευταίος ο φωτογράφος του περιοδικού. «Ηλεκτρικό δεν έχει, χρησιμοποιήστε τα κινητά σας για φακούς. Και προσέξτε πού πατάτε, μην πέσετε. Υπάρχουν εμπόδια στο πάτωμα. Έχουμε στείλει συνεργείο για καθαριότητα, αλλά και πάλι…» είπε ο δήμαρχος. Μαιευτήρας στο επάγγελμα, θέλει να αλλάξει τη μοίρα της κακοποιημένης κατοικίας του Αλέξανδρου Ιόλα, που ο δήμος του αγόρασε από τον τελευταίο ιδιοκτήτη της το 2017, για να την κάνει χώρο πολιτισμού. Τώρα έχει την ευκαιρία να το καταφέρει, καθώς πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε ότι το κτίριο είναι ένα από τα δώδεκα που θα χρηματοδοτηθούν με 25 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ.

Αλέξανδρος Ιόλας 1983

Πέρασαν 31 ολόκληρα χρόνια από τότε που πέθανε ο Ιόλας και, παρότι μεσεγγυούχος της περιουσίας του ορίστηκε ο τότε πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου, Φώτης Κουβέλης, δεν έγιναν πολλά για να προστατευτεί ούτε το σπίτι ούτε το πολύτιμό του περιεχόμενο. Μέσα στα δέκα χρόνια που ακολούθησαν τον θάνατό του, έγιναν δώδεκα κλοπές και πλήθος βανδαλισμών. Το 2000 ο κατασκευαστής Γεωργίου το αγόρασε από τους κληρονόμους του Ιόλα, με σκοπό να το αξιοποιήσει και να σηκώσει κι άλλα κτίσματα μέσα στο οικόπεδο. Όμως, η ανακήρυξη ολόκληρου του οικοπέδου των 6,5 στρεμμάτων σε χώρο πολιτισμού από την πολιτεία (η βίλα είχε ήδη κριθεί διατηρητέα από το 1998) ματαίωσε τα σχέδιά του. Οι λεηλασίες συνεχίστηκαν αμείωτες. Το 2017 ο Δήμος Αγίας Παρασκευής πήρε τελικά, με διευρυμένη πλειοψηφία, την απόφαση να το αγοράσει. Το αντίτιμο ήταν 3.000.000 ευρώ, καταβλητέο σε δόσεις. Οι εργασίες δεν έχουν ακόμη αρχίσει. «Δείτε τι κάναμε εδώ», λέει ο Γιάννης Σταθόπουλος. «Καθαρίσαμε δοκιμαστικά μια μικρή μαρμάρινη επιφάνεια για να δούμε εάν μπορούν να βγουν τα γκράφιτι».

Ο Δήμαρχος Αγίας Παρασκευής, Γ. Σταθόπουλος, δείχνει μια μαρμάρινη επιφάνεια που μόλις έχει καθαρισθεί

Η κατοικία αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα: ισόγειο, πρώτος όροφος, υπόγεια. Έχει συνολική έκταση 1.751 τ.μ. και διαμορφώθηκε έτσι έπειτα από επτά αρχιτεκτονικές επεκτάσεις, μεταξύ του 1951 και του 1974, με υπογραφές πέντε διαφορετικών πολιτικών μηχανικών. Μέχρι σήμερα είχαν επικρατήσει διάφοροι μύθοι, ότι λ.χ. τη σχεδίασε ο Δημήτρης Πικιώνης. Η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική, όπως αποδεικνύει η σοβαρή έρευνα που έκαναν ο αρχιτέκτων Μανώλης Οικονόμου και ο σκηνοθέτης Θάνος Αγγέλης για το πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ τους «Βίλα Ιόλα», που προβλήθηκε πέρυσι στην πρεσβεία της Κύπρου και στην Ταινιοθήκη, και φέτος στο Μουσείο Μπενάκη.

Περπατούσαμε με τον δήμαρχο στα τυφλά, σαν να ήμαστε μέσα σε σκοτεινό δαίδαλο: όλες οι πόρτες και τα παράθυρα έχουν σφραγιστεί εντελώς· το ένα δωμάτιο μετά το άλλο, σαν μαύρο τούνελ. Οι δέσμες φωτός από τα κινητά έπεφταν πάνω στην απέραντη ασχήμια του βανδαλισμού. Η ατμόσφαιρα ήταν τόσο δυσάρεστη, που έπειτα από λίγο ένιωθε κανείς την ανάγκη να βγει έξω, να πάρει μια ανάσα. «Πάμε επάνω στην ταράτσα», είπε ο δήμαρχος. «Θα κάτσουμε να κάνουμε εκεί τη συζήτηση. Είναι πιο ευχάριστα». Δίκιο είχε, άλλος κόσμος.

Ένα μαρμάρινο τραπέζι, που κάποτε υποδεχόταν υψηλούς προσκεκλημένους, όταν ο γκαλερίστας ήταν εν ζωή. © ARNOLD NEWMAN / GETTY IMAGES / IDEAL IMAGE

Αυτή είναι η πρώτη εικόνα που αντικρίσαμε μόλις ο δήμαρχος άνοιξε τη σιδερένια πόρτα προς το εσωτερικό του σπιτιού, είναι το ίδιο δωμάτιο με αυτό που βλέπετε στην παραπάνω φωτογραφία. © Ορέστης Σεφέρογλου

Την ώρα που ανεβαίναμε τα σκαλιά, μου ερχόταν στο μυαλό η ιστορία του σπιτιού. Ξεκινά το 1949-50, όταν η αιγυπτιώτικη οικογένεια του Αλέξανδρου Ιόλα, κατά κόσμον Κωνσταντίνου Κουτσούδη, ήρθε στην Αθήνα από την Αλεξάνδρεια. Ο Νάσερ δεν είχε καταλάβει ακόμη την εξουσία, όμως πύκνωναν οι ενδείξεις ότι κάτι θα άλλαζε στο πολιτικό σκηνικό της χώρας. Οι πιο προνοητικοί από τους Έλληνες που ζούσαν εκεί -ελάχιστοι, είναι η αλήθεια- αποφάσισαν να φύγουν.

Όταν ο Αλέξανδρος Ιόλας έγινε έμπορος τέχνης, η πρώτη του δουλειά ήταν στη Νέα Υόρκη, ως καλλιτεχνικός διευθυντής της Hugo Gallery. Εκείνος πρέπει να έδωσε τα χρήματα για να αγοραστεί για την οικογένειά του αυτό το τεράστιο οικόπεδο 40 στρεμμάτων στην περιοχή Κοντόπευκο (τότε λεγόταν Παράδεισος), εντελώς εξοχική ερημιά στο τέλος του 1949. Σε ένα τμήμα της έκτασης χτίστηκε ένα μικρό σπίτι, όπου εγκαταστάθηκε ο αδελφός του Δημήτρης Κουτσούδης με τη σύζυγό του και αργότερα τη μικρή του κόρη, Λένα.

Απέναντι από το σπιτάκι χτίστηκε ο αρχικός πυρήνας της σημερινής βίλας, με πρώτη οικοδομική άδεια το 1950. Εκεί ζούσε ο πατέρας του Ιόλα, Ανδρέας, και η μητέρα του Περσεφόνη, που πέθανε λίγο μετά τη μετοίκηση από την Αίγυπτο. Ο Αλέξανδρος είχε το δικό του δωμάτιο για τα διαστήματα που ερχόταν στην Ελλάδα. Με τον ξαφνικό θάνατο και της συζύγου του Δημήτρη από τροχαίο, ο αδελφός και η ανιψιά του θα εγκατασταθούν στο ίδιο οίκημα, που πλέον στεγάζει όλα τα μέλη της οικογένειας που ζουν στην Αθήνα.

Σταδιακά, ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας και τις ανάγκες του ίδιου του Ιόλα, το σπίτι αλλάζει συνεχώς μορφή. Επεκτείνεται με προσθήκες στο ισόγειο, με την προσθήκη του πρώτου ορόφου, και συνεχείς αναδιαρρυθμίσεις εσωτερικών χώρων, με αποτέλεσμα το οίκημα να μην έχει κάποια ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία, αφού μεγάλωνε σαν ένας ζωντανός οργανισμός. Στους χώρους του υπάρχουν έργα τέχνης, αρχαία αντικείμενα που ο Ιόλας έχει επαναπατρίσει με τη νόμιμη άδεια συλλέκτη που είχε, καθώς και σπάνια έπιπλα. Οι Έλληνες, που δεν είχαν ξαναδεί αιγυπτιακά αγάλματα δίπλα σε έργα του Πικάσο και του Μαξ Ερνστ ή αρχαίες ταναγραίες μαζί με τον καναπέ του Προυστ, εντυπωσιάζονται. Χάρη στην έντονη κοινωνικότητα του Αλεξανδρινού, κόσμος και κοσμάκης περνά από τις δεξιώσεις του στη βίλα.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970, η βίλα γίνεται, από οικογενειακό σπίτι, αποκλειστική κατοικία του Ιόλα: οι γονείς και ο αδελφός του έχουν φύγει από τη ζωή και η ανιψιά του λείπει στο εξωτερικό για σπουδές. Σε αυτή την τελευταία φάση, η βίλα μετατρέπεται ουσιαστικά σε μια προσωπική πινακοθήκη του Ιόλα, που είχε στο μεταξύ πάρει την απόφαση να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα και να κλείσει τις γκαλερί του στο εξωτερικό. Το οίκημα μοιάζει περισσότερο με εκθεσιακό χώρο· ο πρώτος όροφος, μάλιστα, καθώς και άλλοι χώροι επανασχεδιάζονται για να υποδεχτούν συγκεκριμένα έργα. Αλλαγές ωστόσο είχαν γίνει και στο οικόπεδο: ένα τμήμα είχε δωρηθεί από τον Ιόλα στον Δήμο Αγίας Παρασκευής για να γίνει πλατεία με γλυπτά και σε άλλο τμήμα είχαν χτίσει σπίτια οι δύο αδελφές του, Νίκη Στάιφελ και Ηρώ Ξενάκη. Τέλος, ο έμπορος τέχνης είχε δώσει ένα τμήμα στον καλλιτέχνη Παύλο για να χτίσει και αυτός τη δική του κατοικία. Από τα 40 στρέμματα είχαν μείνει στη βίλα μόνο εξίμισι.

«Θα το αποπληρώσουμε μέσα σε έξι χρόνια, με χρήματα από ίδιους πόρους του δήμου», μου λέει ο δήμαρχος. «Βασιζόμαστε όμως και σε πόρους που μόλις εξασφαλίσαμε από το ΕΣΠΑ με προϋπολογισμό 2,5 εκατ. ευρώ. Θέλουμε να φτιάξουμε ένα ίδρυμα-μουσείο-πολιτιστικό χώρο αντάξιο της φήμης του Ιόλα», προσθέτει ο Γιάννης Σταθόπουλος. Μου εκμυστηρεύεται ότι υπάρχει μια σκέψη να γίνει στη βίλα έκθεση σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ντε Κίρικο, με έργα του Ιταλού καλλιτέχνη, καθώς και άλλων καλλιτεχνών που εκπροσωπούσε ο Ιόλας. Δεν χρειάζεται να έχουν αφαιρεθεί τα γκράφιτι, «αρκεί να έχει καθαριστεί το εσωτερικό, να έχει ηλεκτροδοτηθεί και να έχει προφανώς φύλαξη. Θα υπάρξει πάντως μια ειδική καλλιτεχνική επιτροπή, στην οποία θα συμμετάσχει και ο πρύτανης της ΑΣΚΤ και άλλοι ειδικοί ώστε να αποφασίζονται το πρόγραμμα και οι δράσεις. Βέβαια, θα γίνει και διαγωνισμός για τη μελέτη και την υλοποίηση του έργου».

Αυλή του σπιτιού πριν δεκαετίες με έργα του Τάκι

Έπειτα από μία ώρα, ξανακούστηκε το «κλακ» του λουκέτου και αφήσαμε πίσω μας τη βίλα. Αναρωτήθηκα μέσα μου πώς θα έμοιαζε αυτό το σπίτι στην πλήρη του δόξα, γεμάτο έργα, γεμάτο από την προσωπικότητα του Αλεξανδρινού συλλέκτη. Είμαστε υποχρεωμένοι να προσβλέπουμε στην «επόμενη μέρα» χωρίς όλα αυτά. ■

Μαργαρίτα Πουρνάρα 03.07.2018 • 20:23

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Κ»

kathimerini.gr

Πωλούνται στο Λονδίνο 155 αντικείμενα του Ιόλα

Η απάντηση του οίκου δημοπρασιών στα ερωτήματα του LIFO.gr, αλλά και στην κινητοποίηση και τις επιστολές διαμαρτυρίας του Δήμου Αγίας Παρασκεύης

Αθόρυβα, χωρίς καμία ιδιαίτερη ανακοίνωση, σήμερα Πέμπτη 25 Μαΐου στις 2 το μεσημέρι- βγαίνουν σε δημοπρασία από τον οίκο Sotheby's στο Λονδίνο, 155 πολύτιμα αντικείμενα της σπάνιας και για πολλά χρόνια εξαφανισμένης συλλογής του Αλέξανδρου Ιόλα. 

Έργα τέχνης των σπουδαιότερων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών (Πικάσο, Ντε Κίρικο, Ουόρχολ, Ντε Σεντ Φαλ, Μπράουνερ, Ματίς, Ερνστ, Τάκις, Πανιάρας, Ακριθάκης, Καρδαμάτης, και πολλών άλλων), προσωπικά αντικείμενα και κοσμήματα (ολόχρυσες ταμπακέρες, χρυσά ρολόγια, βαρύτιμα περιδέραια, βραχιόλια, διαμαντένια σκουλαρίκια και μανικετόκουμπα, περίτεχνα μπουκάλια, κ.α), αλλά και έπιπλα, χαλιά, ασημένια σερβίτσια, μπιμπελό και καθρέφτες φιγουράρουν σε μια μακρά -ωστόσο, καθόλου διαφημισμένη από τον οίκο- λίστα, ως τα αντικείμενα τις δημοπρασίας. 

Οι εκτιμήσεις για τις τιμές στις οποίες θα πωληθούν εκκινούν από τις 400 βρετανικές λίρες (όσο υπολογίζεται ότι θα πιάσει ένα μικρό σχέδιο με μολύβι του Αλέκου Φασιανού ή μία ασημένια κανάτα Tiffany & Co) και φτάνουν στις 200.000 βρετανικές λίρες: πρόκειται για το ακριβότερο κομμάτι της συλλογής Ιόλα και είναι ένα έργο του Βίκτορ Μπράουνερ του 1949.

Pablo Picasso, Minotaure caressant une DormeSPAN, 1933.
Υπολογίζεται: 25.000 — 35.000 βρετανικές λίρες.

Δεδομένου του αιώνιου αινίγματος για το τι απέγινε η πολύτιμη περιουσία του μαικήνα της Τέχνης, όταν εκείνος πέθανε και δεδομένου του σκανδάλου της καταλεηλάτησης της πολυτελούς έπαυλής του στην Αγία Παρασκευή ή καταγγελιών για κλοπές, αναζητήσαμε περισσότερα στοιχεία για τους ιδιοκτήτες των πολύτιμων αντικειμένων που πλέον βγαίνουν σε δημοπρασία τον τρέχοντα μήνα και για την ώρα η LIFO αναμένει απάντηση από την διευθύντρια των Sotheby's στο Λονδίνο κυρία Gauri Agarwal.

Παρά τη δραστήρια παρουσία του οίκου δημοπρασιών στα social media και τη συνέπεια με την οποία παρουσιάζει και προωθεί τις σημαντικότερες δραστηριότητες του στην επίσημη ιστοσελίδα του, τη δημοπρασία της 25ης Μαΐου πρέπει να την αναζητήσει κανείς στη λίστα των λοιπών δημοπρασιών που διεξάγονται τόσο σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη, όσο και στα άλλα σημεία του πλανήτη που εκπροσωπείται ο Sotheby's. Και πάλι σε αυτή την υποσελίδα του επίσημου site χρειάζονται ακριβώς 62 λέξεις (!) για να περιγραφεί το εύρος της συλλογής των αντικειμένων που θα βγουν στο σφυρί. 

Σε ένα μικρό κείμενο των Sotheby's για την δημοπρασία, αναφέρεται ότι «το όνομα του Αλέξανδρου Ιόλα αντανακλά τη γνώση της σύγχρονης αγοράς της Τέχνης, η οποία τον αναγνωρίζει ως οραματιστή έμπορο και ως πρωτοπόρο της παγκόσμιας αγοράς τέχνης της εποχή του. Από το 1945 έως το 1976 [ο Ιόλας] φιλοξένησε πολλές εκθέσεις καλλιτεχνών, όπως οι Μαξ Ερνστ, Ρενέ Μαγκρίτ, Δωροθέα Τάννινγκ και αργότερα τους Άντι Ουόρχολ, Νίκι Ντε Σεν Φαλ, Τάκιςκαι Λαλάν στο Παρίσι, στη Νέα Υόρκη, στη Γενεύη, στη Ρώμη, στη Μαδρίτη και στην Αθήνα».

Δεδομένου του αιώνιου αινίγματος για το τι απέγινε η πολύτιμη οικοσκευή του μαικήνα της Τέχνης, όταν εκείνος πέθανε και δεδομένου του σκανδάλου της καταλεηλάτησης της πολυτελούς έπαυλής του στην Αγία Παρασκευή και καταγγελιών για κλοπές, αναζητήσαμε περισσότερα στοιχεία για τους προηγούμενους ιδιοκτήτες των πολύτιμων αντικειμένων που πλέον βγαίνουν σε δημοπρασία τον τρέχοντα μήνα και για την ώρα η LIFO αναμένει απάντηση από την διευθύντρια των Sotheby's στο Λονδίνο κυρία Gauri Agarwal. 

Niki de Saint Phalle, σχέδιο για αφίσα, 1974. Τιμή εκκίνησης: 2.000 — 3.000 βρετανικές λίρες.

Θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η απάντηση του οίκου για τα επί μέρους στοιχεία της προέλευσης αυτών των αντικειμένων, καθώς βάσει των ερευνών, των ρεπορτάζ και των όσων έχουν δει το φως της δημοσιότητας τα προηγούμενα χρόνια, πρακτικά ελάχιστα πράγματα αξίας από την περίφημη συλλογή Ιόλα χάθηκαν ή εξαφανίστηκαν. Αν μάλιστα πιστέψει κανείς ανθρώπους που έζησαν στο στενό περιβάλλον του φημισμένου γκαλερίστα και εμπόρου Τέχνης, η περιουσία της βίλας Ιόλα είχε καταγραφεί με προσοχή από την αδελφή του Νίκη Στάιφελκαι το σύνολό της πέρασε στα χέρια των συγγενών. Και πάλι, όμως, δεδομένης της επιθυμίας του Αλέξανδρου Ιόλου που ήθελε η περιουσία του να περάσει στα ανά τη χώρα Μουσεία έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον η στιγμή και η έκταση της λίστας, η οποία παρατίθεται αναλυτικά παρακάτω. 

UPDATE: Πριν από λίγες μέρες το LIFO.gr έλαβε από εκπρόσωπο του οίκου την εξής απάντηση, την οποία και δημοσιεύει αυτούσια.

«Έχουμε λάβει γνώση για τα ερωτήματα που έχουν ανακύψει αναφορικά με την προέλευση ορισμένων έργων της επικείμενης δημοπρασίας, τα οποία παλαιότερα συμπεριλαμβάνονταν στη συλλογή του Αλέξανδρου Ιόλα. Υπάρχουν σημαντικές παρανοήσεις αναφορικά με την εν λόγω δημοπρασία, τις οποίες θα θέλαμε να διευκρινίσουμε. Οι πρόσφατες προτάσεις του Δήμου Αγίας Παρασκευής σχετικά με την προέλευση των έργων της προκείμενης δημοπρασίας είναι αβάσιμες και μη τεκμηριωμένες. Έχουμε απαντήσει στον δήμο, προκειμένου να διευκρινίσουμε την κατάσταση. Γνωρίζουμε ότι η Βίλα του Αλέξανδρου Ιόλα έχει χαρακτηριστεί από το 1998 ως διατηρητέο ιστορικό μνημείο, αλλά θεωρούμε ότι αυτό δεν σχετίζεται με τη δική μας δημοπρασία. Επιπλέον, έχουμε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι άλλα περιουσιακά στοιχεία έχουν κλαπεί από την Βίλα στο παρελθόν, αλλά ο Οίκος Δημοπρασιών Sotheby's δεν θα διέθετε ποτέ κάποιο περιουσιακό στοιχείο για πώληση, σε περίπτωση που διατηρούσε οποιαδήποτε αμφιβολία αναφορικά με την προέλευσή του. Δεν έχουμε τη δυνατότητα να αποκαλύπτουμε λεπτομέρειες για τους πωλητές μας χωρίς τη συγκατάθεσή τους, λόγω των υποχρεώσεων εχεμύθειας και εμπιστευτικότητας που διατηρούμε απέναντι σε όλους τους πελάτες μας. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η κυρία Gauri Agarwal, μέλος του Sotheby's Private Client Group της Ινδίας, δεν εμπλέκεται στην εν λόγω δημοπρασία, και στη παρούσα φάση βρίσκεται σε άδεια μητρότητας».

Giorgio de Chirico, La Sponda Misteriosa, 1968. Τιμή: 500 — 700 βρετανικές λίρες.

Andy Warhol, Alexander The Great, 1982. Υπολογίζεται: 35,000 — 50,000 βρετανικές λίρες.

Pablo Picasso , Femme regardant par la Fenêtre, 1959. Υπολογίζεται: 12.000 — 18.000 βρετανικές λίρες.

Pablo Picasso, L'ÉTREINTE II, 1963. Τιμή: 8,000 — 12,000 βρετανικές λίρες.

Niki de Saint-Phalle, Le poète et sa mSPAN, 1974. Υπολογίζεται: 35,000 — 45,000 βρετανικές λίρες.

Lucio Fontana, Concetto Spaziale, 1967. Υπολογίζεται: 60,000 — 80,000 βρετανικές λίρες.

Max Ernst, εικονογράφηση για το Le rire des poètes (ανθολογία χιουμοριστικών ποιημάτων, Παρίσι, 1969), έργο του 1968. Τιμή πώλησης: 10,000 — 15,000 βρετανικές βρετανικές λίρες.

Jean Hugo (1894 - 1984), Quinze paysages. Τιμή: 1.500 — 2.000 βρετανικές λίρες.

Max Ernst, Sirènes, si Sirènes! La race des Sirènes est probablement à disparaitre, 1968. Υπολογίζεται: 30,000 — 40,000 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Κυκλαδικό. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Κυκλαδικό. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), κηροπήγια. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), κηροπήγια. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.

Max Ernst, Constellation, 1952. Τιμή: 60,000 — 80,000 βρετανικές λίρες.

Vassilis Fotopoulos (Βασίλης Φωτόπουλος), Άτιτλο. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Πέτρος Παπαβασιλείου, Eta' del Neutro. Τιμή: 600 — 800 βρετανικές λίρες.

Ιωάννης Καρδαμάτης, Carte per le Grandi Manovre del 1893. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Espace Interieur. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

Pavlos (Διονυσόπουλος), Νεκρή Φύση με Φρούτα, Ποτήρι και Μπουκάλι. Τιμή: 1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.

Ιωάννης Καρδαμάτης, Χρυσά Τετράγωνα. Τιμή: 600 — 800 βρετανικές λίρες.

Salvador Dalí, Les Bras de Dalí, ζευγάρι φωτιστικών, Τιμή: 15,000 — 20,000 βρετανικές λίρες.

Novello Finotti, Κονσόλα, 1970. Τιμή: 3,000 — 5,000 βρετανικές λίρες.

Novello Finotti, Τραπέζι, 1971. Τιμή: 6,000 — 8,000 βρετανικές λίρες.

William Copley, They Laughed When I Sat Down Tο Play. Τιμή: 25,000 — 35,000 βρετανικές λίρες.

Claude Lalanne, ζευγάρι ασημένιων διακοσμητικών. Τιμή: 20,000 — 30,000 βρετανικές λίρες.

Niki de Saint-Phalle, Sweet SEXY Clarise. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Niki de Saint-Phalle, Dear Diana. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

Niki de Saint-Phalle, Rain. Τιμή: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Niki de Saint-Phalle, The Key to the Treasure. Τιμή: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

Dorothea Tanning, Eventail Japonais. Τιμή: 200 — 300 βρετανικές λίρες.

Michael Tombros, Γλυπτική Μορφή, 1955. Τιμή: 100 — 150 λίρες.

Henri Matisse, La Robe d' Organdi, 1922. Υπολογίζεται: 3,000 — 4,000 λίρες.

James Talmage White, Ναός του Ολυμπίου Διός, 1879. Τιμή: 3,000 — 5,000 λίρες.

Giorgio de Chirico, σκίτσο με το κουστούμι ενός βοσκού για την όπερα Orfeu του Cristoph Willibald Glück. Τιμή: 2,000 — 3,000 λίρες.

Giorgio de Chirico, σκίτσο για τα σκηνικά της όπερας Orfeu του Cristoph Willibald Glück, 1971. Τιμή: 12,000 — 18,000 λίρες.

Victor Brauner, Polarization, 1949. Υπολογίζεται: 150,000 — 200,000 λίρες.

Pavlos (Διονυσόπουλος), Δέντρο. Τιμή: 4,000 — 6,000 λίρες.

Αλέκος Φασιανός, οι Περαστικοί, 1962. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 λίρες.

Αλέξης Ακριθάκης, Βαλίτσες. Τιμή: 20,000 — 30,000 λίρες.

Giorgio de Chirico, La Cabina nei Bagni Misteriosa, 1968. Τιμή: 500 — 700 βρετανικές λίρες.

Dorothea Tanning, Nue couchée, 1965. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.

François-Xavier Lalanne, Oiseau Blue. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Dorothea Tanning, Frieze. Τιμή: 1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.

Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας, Άτιτλο. Τιμή: 100 — 150 βρετανικές λίρες.

Roberto Matta, Coigitum, 1975. Υπολογίζεται: 200 — 300 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Σινιάλο. Υπολογίζεται: 30,000 — 50,000 βρετανικές λίρες.

Eliseo Mattiacci, Planets. Τιμή: 1,000 — 2,000 βρετανικές λίρες.

Jean-Pierre Raynaud, Nineau cm, 1970. Τιμή: 1,500 — 2,500 λίρες.

Γιάννης Τσαρούχης, Προμηθέας, 1965. Τιμή: 6,000 — 8,000 βρετανικές λίρες.

Αλέξης Ακριθάκης, Κατασκευή, 1982. Τιμή: 3,000 — 4,000 βρετανικές λίρες.

Pavlos (Διονυσόπουλος), Κάλτσες, 1971. Τιμή: 15,000 — 20,000 λίρες.

Βασιλάκης Τάκης, Portfolio. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Πέτρος Μωραΐτης, Πέτρος, 1970. Τιμή: 600 — 800 λίρες.

Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας, Λυρικά. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Carlo Ramous, Quattro racconti / Quattro incisioni, 1969. Τιμή: 600 — 800 λίρες.

Niki de Saint-Phalle, Last night I had a dream. Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.

Niki de Saint-Phalle, What do you like about me? Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.

Niki de Saint-Phalle, Our love was a beautiful flower. Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.

Niki de Saint-Phalle, What Shall I Do? Τιμή: 1,200 — 1,500 λίρες.

Διάφοροι καλλιτέχνες, 4 αφίσες εκθέσεων ( αφίσα από έκθεση του Πανιάρα στην Iolas Jackson Gallery,αφίσα Φασιανού από την Galerie Iolas, ένα πόστερ του Max Ernst από την Alexandre Iolas και πόστερ της Niki de Saint-Phalle Les Nanas από την Galerie Iolas, με τον κατάλογο της έκθεσης του Τσόκλη από την Iolas Galerie Zoumboulakis). Υπολογίζεται: 600 — 800 βρετανικές λίρες.

Διάφοροι καλλιτέχνες, 5 αφίσες εκθέσεων ( αφίσα της Niki de Saint-Phalle Les Nanas από τη Galerie Iolas, αφίσα Φασιανού από την Alexandre Iolas, αφίσα του Γκίκα από την Iolas Galerie Zoumboulakis και αφίσα από έκθεση των Braque, Dali, Ernst, De Chirico, Leger, Mattisse, Modigliani, Picasso και αφίσα του Max Ernst από την Alexandre Iolas). Υπολογίζεται: 600 — 800 βρετανικές λίρες.

Αλέκος Φασιανός, Άντρας σε Ποδήλατο. Υπολογίζεται: 300 — 400 βρετανικές λίρες.

Giorgio de Chirico, Teseo, 1970. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Max Ernst, Lieux Communs, Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Kirk Stieff Corporation, Baltimore, ασημένια μαχαιροπήρουνα (147 τεμ.). Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

A. Codognato, Venice, 12 διακοσμητικά πιάτα. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

M. Fred Hirsch Co., Inc., New Jersey, Σερβίτσια καφέ και τσαγιού. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Harlbux, Paris, Δύο ασημένιες πιατέλες, περ. 1900. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Tiffany & Co., New York, Κανάτα, 1906.Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Tiffany & Co., New York, δύο μεγάλα επιτραπέζια φωτιστικά, 1891-1902. Υπολογίζεται: 10,000 — 15,000 βρετανικές λίρες.

Philippe Metayer, Amsterdam, Επιθαλάμιο, 1732. Τιμή: 2,000 — 3,000 λίρες.

Μιλάνο, Ιταλία, Ανάγλυφο με δείπνο και μουσική σκηνή, 17ος αιώνας. Τιμή: 4,000 — 6,000 λίρες.

Ιταλία, πλακέτα με τον αυτοκράτορα Βεσπασιανό, πιθανότατα του 20ου αιώνα. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Πέρσης πολεμιστής στο άλογό του, πιθανότατα έργο του 17ου αιώνα. Τιμή: 1,000 — 1,500 λίρες.

Ανατολική Ευρώπη, σεκρετέρ. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, καναπές, τέλη 19ου - αρχές 20ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, πολυθρόνες, 1810. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, τραπέζι, 19ος αιώνας. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, φωτιστικά τοίχου, 19ος αιώνας. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Βόρεια Γερμανία, εξάπτυχο χώρισμα, μέσα του 18ου αιώνα. Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Γαλλο-Φλαμανδικός καθρέπτης, τέλη 17ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.

Ολλανδία, φωτιστικά τοίχου, 19ος αιώνας. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Σκαραβαίος, ο καλλιτέχνης υπογράφει ως P. A. G, 20ος αιώνας. Υπολογίζεται: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Βάτραχος, αγνώστου καλλιτέχνη, μέσα 20ου αιώνα. Τιμή: 600 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Qajar, Περσία, αραβική καμήλα (δρομάς), περ. 1900. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Augsburg, Γερμανία, ζευγάρι Αγίων, 1720. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Christian Welmeer (1742 - 1814), κλασική φιγούρα με σκύλο, 1780. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

Ιταλία, σταυρός από κεχριμπάρι και χρυσό με ρουμπίνια και διαμάντια, μέσα 18ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 λίρες.

Μιλάνο, Ιταλία, βάζο με αραβουργήματα, 17ος αιώνας. Υπολογίζεται: 5,000 — 7,000 λίρες.

Μιλάνο, Ιταλία, κούπα με κεφάλια δράκων, 16ος/17ος αιώνας. Υπολογίζεται: 8,000 — 12,000 βρετανικές λίρες.

Γαλλο-Φλαμανδικές καρέκλες Fauteuil , τέλη 17ου αιώνα. Υπολογίζεται: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Αγγλία, καρέκλα, 18ος αιώνας. Τιμή: 600 — 900 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, τρεις καρέκλες Fauteuils. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, πολυθρόνες Fauteuils. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Αγγλο -Ολλανδικός καθρέπτης, 19ος αιώνας. Τιμή: 600 — 900 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, βοηθητικό τραπέζι, τέλος 18ου αιώνα. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Ρωσία, κουτί για παιχνίδια, 19ος αιώνας. Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Louis Vuitton. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Ολλανδία, κουτί, τέλη 17ου αιώνα. Υπολογίζεται: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Αγγλία, κοσμηματοθήκη, 1840. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.

Mexico City, χρυσό κουτί. Τιμή: 4,000 — 6,000 λίρες.

Mexico City, χρυσό κουτί, 1791-1818. Τιμή: 3,500 — 4,500 βρετανικές λίρες.

Mexico City, χρυσό κουτί. Τιμή: 3,000 — 5,000 λίρες.

Mexico City, χρυσό κουτί. Τιμή: 2,000 — 3,000 λίρες.

Cartier, ταμπακιέρα, 1930. Τιμή: 4,000 — 5,000 λίρες.

Ιταλία, ταμπακιέρα, 1960. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Van Cleef & Arpels, ταμπακιέρα με ρουμπίνι, 1960s. Υπολογίζεται: 7,000 — 9,000 λίρες.

Nicolis Cola, χρυσή αλυσίδα λαιμού. Τιμή: 4,000 — 5,000 βρετανικές λίρες.

Nicolis Cola, χρυσή αλυσίδα λαιμού. Τιμή: 4,500 — 5,500 βρετανικές λίρες.

Ανατολική Ευρώπη, ταμπακιέρα, 1930. Τιμή: 800 — 1,200 λίρες.

Κοσμήματα για μαλλιά, αποδίδονται στην Claude Lalanne. Τιμή: 700 — 900 βρετανικές λίρες.

Σκουλαρίκια, αποδίδονται στην Claude Lalanne. Τιμή: 1,000 — 1,500 λίρες.

Περιλαίμιο με αμέθυστο και διαμάντια. Τιμή: 7,000 — 9,000 βρετανικές λίρες.

Περιλαίμιο με ζαφείρι. Υπολογίζεται: 1,000 — 2,000 βρετανικές λίρες.

Κοσμήματα με μαργαριτάρια. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Cartier, διαμαντένια μανικετόκουμπα. Υπολογίζεται: 200 — 300 βρετανικές λίρες.

Κουτί με κρύσταλλο, όνυχα και διαμάντια, Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Σταυρός με διαμάντια. Τιμή: 1,200 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Σταυρός με διαμάντια. Τιμή: 1.000 — 2.000 βρετανικές λίρες.

Σταυρός με σμάλτο και ρουμπίνι. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Κρεμαστός σταυρός από γρανάτη και ορυκτό κρύσταλλο. Τιμή: 3,000 — 4,000 βρετανικές λίρες.

Jaeger-LeCoultre, χρυσό, τετράγωνο ρολόι χειρός με μπρασελέ. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Universal Geneve, χρυσό ρολόι χειρός με μπρασελέ. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.

Vacheron & Constantin, ρολόι τσέπης με διαμάντια και λευκόχρυσο. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Κουτί για χάπια. Τιμή:1,500 — 2,000 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, μπουκαλάκι για άρωμα. Υπολογίζεται: 600 — 800 βρετανικές λίρες.

Διάφορα αξεσουάρ για κυρίες. Τιμή: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Shirvan Karagashli, Ανατολικός Καύκασος, χαλί. Υπολογίζεται: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Moghan Kazak, Νοτιοδυτικός Καύκασος, χαλί. Υπολογίζεται: 200 — 300 βρετανικές λίρες.

Kirman Lavar, Νοτιοανατολική Περσία, χαλί. Τιμή: 1,000 — 2,000 βρετανικές λίρες.

Κινέζικο βάζο της δυναστείας των Qing. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 βρετανικές λίρες.

Κίνα, Κάθισμα για κήπο, ύστερη περίοδο της δυναστείας των Qing. Υπολογίζεται: 1,500 — 2,500 βρετανικές λίρες.

Γαλλία, φωτιστικά. Τιμή: 1.500 — 2.000 βρετανικές λίρες.

Ιταλία, κηροπήγια. Τιμή: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

Mara Karetsos, κηροπήγια. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Βάζα Japonisme, μάλλον Baccarat, τέλος του 19ου αιώνα. Υπολογίζεται: 1,200 — 1,800 βρετανικές λίρες.

Κώστας Πανιάρας, Τοπίο. Υπολογίζεται: 600 — 800 βρετανικές λίρες.

Eugene Berman, Ρωμαϊκή Πύλη, 1959. Τιμή: 300 — 500 βρετανικές λίρες.

Harold Stevenson, Άτιτλο. Τιμή: 200 — 300 βρετανικές λίρες.

Harold Stevenson, Κολόνα, 1965. Τιμή: 800 — 1,200 βρετανικές λίρες.

Σουηδία, βάζο, αρχές 19ου αιώνα. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 βρετανικές λίρες.

Ιταλία, Στήλες Τοσκάνης, 20ος αιώνας. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Ιταλία, Στήλες Τοσκάνης, 20ος αιώνας. Υπολογίζεται: 4,000 — 6,000 βρετανικές λίρες.

Ιταλία, κιονόκρανα, 20ος αιώνας. Υπολογίζεται: 3,000 — 5,000 βρετανικές λίρες.

Ιταλία, Σφαίρες. Τιμή: 400 — 600 βρετανικές λίρες.

Ιταλία, 20ος αιώνας. Τιμή: 2,000 — 3,000 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Γυμνό, 1925. Υπολογίζεται: 8.000 — 12.000 λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Λουλούδι. Υπολογίζεται: 20,000 — 30,000 βρετανικές λίρες.

Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης), Λουλούδι. Υπολογίζεται: 20,000 — 30,000 βρετανικές λίρες.

Κώστας Πανιάρας, Αναδιπλώσεις. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Κώστας Πανιάρας, Αναδιπλώσεις. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Πιθανότατα Ιταλία, αγαλματίδιο Αγίου, περ. 1700. Υπολογίζεται: 1,000 — 1,500 βρετανικές λίρες.

Αρκτικός ωκεανός, δύο χαυλιόδοντες από φάλαινα ναρβάλ. Υπολογίζεται: 15,000 — 25,000 βρετανικές λίρες. 

 

 

Χριστίνα Γαλανοπούλου 22.5.2017 | 15:25  

lifo.gr