Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 20 Ιανουαρίου 2024

Δήμος Αγίας Παρασκευής: Ιστορική αναδρομή Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

Η Αγία Παρασκευή βρίσκεται μεταξύ 9ου και 10ου χλμ. Επί της λεωφόρου Αθηνών-Μαραθώνος, στους πρόποδες του Υμηττού. 'Εχει έκταση 10 τετραγωνικά χιλιόμετρα, και συνορεύει με τους εξής Δήμους: Χολαργός, Χαλάνδρι, Γέρακας και Γλυκά Νερά. 

Εκτιμάται ότι η περιοχή, όπου βρίσκεται σήμερα η Αγία Παρασκευή, κατοικείτο από την αρχαιότητα. Η πρώτη αναφορά στην περιοχή γίνεται στα "Αττικά" του Παυσανία, απ' όπου μαθαίνουμε πως η περιοχή από το Χαλάνδρι μέχρι την Αγία Παρασκευή και την Παιανία αποτελούσε, κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., το μεγάλο Δήμο της Φλύας, τόπο εύπορο και μυστηριακό, που ανήκε, σύμφωνα με τους ιστορικούς, στη Κεκροπίδα φυλή. Σ' αυτό συνηγορούν το πλήθος των ταφικών ευρημάτων κατά μήκος της σημερινής λεωφόρου Μεσογείων, στην οδό Νικίου, καθώς και το εντυπωσιακό ταφικό οικοδόμημα, κτισμένο από πεντελικό μάρμαρο και καμαροσκέπαστο, που βρέθηκε κοντά στη διασταύρωση των σημερινών οδών Σοφοκλή Βενιζέλου και Μαρμαριωτίσσης και μετατράπηκε σε εκκλησία.

Στην αρχαία Φλύα λατρευόταν ο 'Ηφαιστος, η 'Αρτεμις και πολλές θεότητες, οι οποίες σχετίζονται με τη βλάστηση και τον κάτω κόσμο. Μετά την Ελευσίνα, η Φλύα αποτελούσε τον έτερο Δήμο όπου τελούνταν μυστηριακές τελετές. Γνωρίζουμε από ιστορικές πηγές ότι ο Θεμιστοκλής επισκεύασε το σημαντικό τελεστήριο που είχαν προηγουμένως καταστρέψει οι Πέρσες. Μεγάλη ακμή γνώρισαν στη Φλύα και οι μυστικές τελετές της Φρυγικής Μεγάλης Μητέρας, που διήρκεσαν μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ. αιώνα, μάρτυρες των οποίων είναι πολλοί ενεπίγραφοι βωμοί που βρέθηκαν στην περιοχή.

Προχωρώντας από την αρχαιότητα στους ρωμαϊκούς χρόνους, ο ποιητής Οβίδιος υμνεί την ομορφιά της βλάστησης και του κλίματος της περιοχής.

Στα τελευταία βυζαντινά χρόνια η ιστορία του τόπου επικεντρώνεται γύρω από τη ζωή του μοναστηριού του Αϊ Γιάννη του Κυνηγού ή αλλιώς της Μονής των φιλοσόφων. Το μοναστήρι χτίστηκε το 1185 μ.Χ. και ως επικρατέστερος ιδρυτής αναφέρεται ο μοναχός Βασίλειος Κυνηγός. Επιφανής ηγούμενος του μοναστηριού ήταν ο Νεόφυτος στον οποίο οφείλεται η κατασκευή του δρόμου που συνέδεε το σημερινό Σταυρό με τη Μονή και την πεδιάδα των Αθηνών με τα Μεσόγεια. Μνημείο-τεκμήριο για τα παραπάνω αποτελεί το Κιόνιο του Νεοφύτου, η επιγραφή του οποίου καλεί το διαβάτη να προσευχηθεί για τη σωτηρία της ψυχής του κατασκευαστή του. Επί τουρκοκρατίας μέρος του μοναστηριού του Αϊ Γιάννη του Κυνηγού κατεδαφίζεται για να χρησιμοποιηθεί στην οχύρωση της Ακρόπολης των Αθηνών. Εντούτοις η περίοδος αυτή είναι περίοδος ακμής για το μοναστήρι το οποίο διατηρεί δύο μετόχια.

Στις αρχές του 19ου αιώνα η περιοχή ανήκε στον Τούρκο Χαλήλ Μπέη, που την πούλησε στον κόμη Αντώνιο Μπότσαρη. Εκείνος στις 13.11.1850 πούλησε με τη σειρά του ένα μεγάλο μέρος της σε εννιά κατοίκους του Χαλανδρίου. Πότε άρχισε να δημιουργείται ο τωρινός συνοικισμός δεν ξέρουμε.

Ξέρουμε μόνο ότι στην αρχή είχε τέσσερα χάνια, των: Μάρκου, Μπέλμπα, Βλάχου, και Σέρτη για την εξυπηρέτηση όσων πήγαιναν ή μετέφεραν προϊόντα από τα Μεσόγεια στην Αθήνα και αντίστροφα. Στις αρχές του 20ου αιώνα στο προάστιο υπάρχουν λίγα σπίτια, κυρίως παραθεριστικές επαύλεις και αγροκτήματα με αμπέλια. Το πρώτο σπίτι που χτίστηκε ήταν του Παναγιώτη Δάβαρη το 1894 και ο πρώτος που γεννήθηκε στον οικισμό ήταν ο εγγονός του Γιάννης Δάβαρης το 1910.

Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα στην περιοχή ζούσαν φυματικοί λόγω του ιδανικού κλίματος (έλλειψη υγρασίας), νοικιάζοντας ή στήνοντας παράγκες στα κτήματα των τότε κατοίκων. Ως το 1921 η Αγία Παρασκευή ανήκε στο Δήμο Αθηναίων μαζί με το Χαλάνδρι και τους συνοικισμούς Ψυχικού, Χολαργού, Φιλοθέης, Πεντέλης, Νέου Ψυχικού και Βριλησσίων. 'Όλοι αυτοί αποτέλεσαν το 1925 την κοινότητα Χαλανδρίου και στη συνέχεια αποσπάστηκαν διαδοχικά και σχημάτισαν δικές τους κοινότητες και αργότερα Δήμους. Η Αγία Παρασκευή αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά ως κοινότητα το 1929 αλλά καταργήθηκε την ίδια χρονιά και έμεινε ως συνοικισμός του Χαλανδρίου έως το 1931. Τότε έγινε οριστικά κοινότητα και το 1963 έγινε Δήμος.

Από το 1948 η Αγία Παρασκευή παύει να αποτελεί παραθεριστικό θέρετρο και γίνεται συνοικία με μόνιμους κατοίκους. Το 1960 λειτουργούν ήδη Δημόσιες Υπηρεσίες στο προάστιο. Το ρεύμα παρέχεται στην ευρύτερη περιοχή Ανατολικής Αττικής από την εταιρεία περιχώρων Αγίας Παρασκευής. Η υδροδότηση γίνεται αρχικά από το Αδριάνειο Υδραγωγείο και αργότερα από την ΟΥΛΕΝ. Το τηλέφωνο έρχεται στον Τσακό το 1962.

Ταυτόχρονα αρχίζει και η ασφαλτόστρωση των πρώτων δρόμων καθώς και η διαπλάτυνση της λεωφόρου Μεσογείων. Την ίδια εποχή παραχωρούνται 1000 περίπου στρέμματα για την ανέγερση του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος και του Αμερικανικού Κολλεγίου. Τότε παραχωρείται και ο χώρος για την ανέγερση της Γαλλικής Σχολής και των εγκαταστάσεων του Υπουργείου Γεωργίας. Τη περίοδο της δικτατορίας χτίζεται επί της λεωφόρου Μεσογείων το ραδιομέγαρο της ΕΡΤ.

Ο πληθυσμός της πόλης κυμαίνεται διαχρονικά ως εξής:

Έτος ΑπογραφήςΠληθυσμός
1896 64
1928 512
1940 3.557
1951 6.977
1961 12.122
1971 18.345
1981 29.259
1991 47.463
2000 56.000

Αυτές οι μετρήσεις δεν αποτελούν παρά μια ένδειξη περί των μόνιμων κατοίκων κι αυτό επειδή πολλοί είναι αυτοί που μετακινούνται κατά τη διάρκεια των εκάστοτε απογραφών από τις πόλεις στις οποίες διαμένουν προς τους τόπους καταγωγής τους. Έτσι λοιπόν, ο πραγματικός πληθυσμός υπολογίζεται ότι ανέρχεται στις 80.000 περίπου. Η Αγία Παρασκευή διοικητικά εντάσσεται από το 1995 στη Νομαρχία Αθηνών.

Δήμος Αγίας Παρασκευής

Δευτέρα 21 Μαρτίου 2022

Παρεκκλησίο Αγίου Κοσμά του Αιτωλού στο στρατόπεδο Σπυρούδη

Και λίγη από την ιστορία της πόλεώς μας...
 
Έτος 1991, αρχίζει η προσπάθεια ανεγέρσεως στρατιωτικού Ιερού Ναού, αφιερωμένου στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, εντός του Στρατοπέδου «Ταγματάρχου Χρήστου Σπυρούδη», όπου στρατοπέδευε το 951 Τάγμα Στρατονομίας.
 
Πρωτεργάτης και εμψυχωτής της προσπάθειας αυτής, ο τότε εφημέριος του ιερού Ναού Αγίας Παρασκευής, πατήρ +Πίνδαρος Ζερβούλης, καταγόμενος από την Πάλαιρο Αιτωλοακαρνανίας. 
Τότε υπηρετούσα ως Λοχαγός, Διοικητής του Ειδικού Ανακριτικού Τμήματος της Στρατονομίας, που μόλις είχε μετασταθμεύσει στο ίδιο στρατόπεδο, με διοικητήριο την σημερινή Αίθουσα Πολιτισμού «Δημήτρης Χατζής» (πρώην κτήριο «Πέτρινο»).
 
Η προσπάθεια δεν ευοδώθηκε έως το 1996, όταν το ΓΕΣ/4ο ΕΓ ενέκρινε τα σχέδια της Αρχιτέκτονος Ελένης Γερωνυμάκη, συζύγου του τότε Διοικητού του 951 ΤΣΝ Ταγματάρχου Ιωάννη Μαθιουδάκη και εξέδωσε την σχετική άδεια.

Οι εξέλιξη του έργου ήταν ταχύτατη. Με αρχικό κεφάλαιο μόνο 5.000 δραχμές, στις 24 Μαΐου 1996 έγινε ο αγιασμός της θεμελιώσεως, από τον πατέρα Πίνδαρο. Σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, προσελήφθησαν εργάτες-τεχνίτες πέτρας, καταγόμενοι από το Πήλιουρι, ένα μικρό χωριό κοντά στην Χειμάρρα της Βορείου Ηπείρου, οι οποίοι έκτισαν τον Ναό.
 
Η ξυλεία της σκεπής, αγριοκαστανιά, αγοράσθηκε από το Άγιον Όρος. Οι δωρεές χρημάτων και υλικών, ήταν άνευ προηγουμένου. Η ανεύρεση πόρων θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί θαυματουργή, θα μπορούσα να γράψω βιβλίο ολόκληρο με πολλά τέτοια θαύματα.
Επιβλέποντες του έργου, οι Αξιωματικοί των Μονάδων του στρατοπέδου, με «έχοντα το γενικό πρόσταγμα» τον πατέρα Πίνδαρο. 
Σημαντικότατη βοήθεια προσέφεραν και ιδιώτες συμπολίτες μας, όπως ο Δημήτρης Μαργέτης, ο +Χρήστος Αναστασόπουλος, ο Σταμάτης Βρεττός, ο Σωτήρης Αποστολόπουλος, ο +Νίκος Ζαργάνης. Μεγάλοι δωρητές ο +Ηλίας Σαμουρέλης και ο Δημήτρης Πρόφης.
Στις 23 Αυγούστου 1996, τρεις ακριβώς μήνες από την θεμελίωση, παραμονή της εορτής του Αγίου, έγιναν τα Θυρανοίξια, με την συμμετοχή πλήθους κόσμου.

Έκτοτε, λειτούργησε ως στρατιωτικός Ναός έως το 1998, όταν οι στρατιωτικές Μονάδες μεταστάθμευσαν και το στρατόπεδο παραδόθηκε στον Δήμο. Στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, παραχωρήθηκε ο Ναός με τον περίβολό του καθώς και το κτήριο που μέχρι τότε ήταν οι θάλαμοι των Στρατονόμων του Ειδικού Ανακριτικού Τμήματος.

Σήμερα, ο Ναός λειτουργεί ως παρεκκλήσιο της Αγίας Παρασκευής, ένα κόσμημα για την πόλη μας.
Δυστυχώς, δεν σώζονται έγχρωμες φωτογραφίες από την εποχή εκείνη. Στις δυο που δημοσιεύω, μαυρόασπρες και κακής ποιότητας, ο πατήρ Πίνδαρος Ζερβούλης τελών την Θεία Λειτουργία και η ταπεινότητά μου, σε ένα διάλειμμα των εργασιών ανεγέρσεως, πριν την κατασκευή της σκεπής και του κωδωνοστασίου..



 

Σπύρος Παπασπύρος

Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 2013

Ιστορική αναδρομή στην Αγία Παρασκευή

Θελήσαμε να κάνουμε μια βόλτα στο παρελθόν της όμορφης πόλης μας, σε εποχές που δεν έμοιαζε σε τίποτα με την σημερινή Αγία Παρασκευή.

Περπατήσαμε νοερά και με τη βοήθεια φωτογραφιών στα πρώτα κτίσματα – σπίτια, στα χωράφια, στην πρώτη λαϊκή αγορά στην πλατεία Αγ. Παρασκευής, στο πρώτο καφενείο, είδαμε το πρώτο ταξί και τα πρώτα λεωφορεία που εξυπηρετούσαν τους κατοίκους του τότε χωριού, συναντήσαμε συνδημότες μας στην παιδική τους ηλικία, τους μαθητές και τους δασκάλους σχολείων, είδαμε προβατάκια στον Τσακό, το Ξενοδοχείο “Σμαρτ” & τον κινηματογράφο “Αμαρυλλίς” και τους Ιερούς Ναούς της Αγίας Παρασκευής και του προφήτη Ηλία στις πρώτες μέρες τους.

Με τη βοήθεια πάνω από 150 φωτογραφιών, τις οποίες παρουσιάζουμε και σε σας τους αγαπητούς συνδημότες μας με αυτό το video, αποτίσαμε έναν μικρό φόρο τιμής σε μια πόλη που υποδέχθηκε τον στρατηγό και πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας Σάρλ Ντε Γκωλ και τον Μίκη Θεοδωράκη έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους μουσικοσυνθέτες.

Να ευχαριστήσουμε θερμά, για την ευγενική προσφορά φωτογραφιών, τον κ. Δημήτρη Μωραΐτη και τον εγγονό του Θανάση Φράγγου (ο οποίος απεικονίζεται σε αρκετές από τις φωτογραφίες) τον κ. Έντι Φράγγο.

Σε μια δύσκολη εποχή όπου τα ήθη και τα έθιμα τείνουν να παραγκωνιστούν, οφείλουμε να γυρνάμε στις ρίζες μας, να θυμόμαστε και να γνωρίζουμε στα παιδιά μας εποχές αγνές και ανθρώπινες, όπου όλοι ήταν γνωστοί μεταξύ τους και βοηθούσαν ο ένας τον άλλο.

(Η μουσική επένδυση είναι από το soundtrack της ταινίας Pearl Harbor. Ανοίξτε την ένταση και απολαύστε το ταξίδι στο παρελθόν).

aparaskevi-images.gr

«ΝΙΚΗ των Πολιτών»: ΥΠΕΓΡΑΦΗ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΠΟΥ ΠΕΤΥΧΑΜΕ ΣΤΟ ΚΛΗΡΟΔΟΤΗΜΑ ΠΡΙΓΓΟΥΡΗ

Όταν αναλάβαμε την Δημοτική αρχή τον Σεπτέμβριο του 2015, ένας από τους πρώτους στόχους μας ήταν η αξιοποίηση των πλέον σημαντικών ακινήτων ...